استاد دانشگاه فرهنگیان

هدف از این پژوهش بررسی تجارب دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان پیرامون ضعف در آن دسته از صلاحیت های حرفه ای اساتیدشان است که منجر به شکل گیری برنامه های درسی زائد، به عنوان یکی از انواع برنامه های درسی نال، برای آن ها شده بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. جامعه پژوهش شامل نومعلمان دانش آموخته رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در استان خراسان رضوی(1526 نفر)بودند که 33 نفر از آن ها با روش هدفمند از نوع تغییرات بیشینه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از کدگذاری داده ها به شکل مضامین اصلی و فرعی(ریان و برنارد) استفاده شد. یافته ها بیانگر آن بود که ضعف در سه دسته از صلاحیت های تخصصی(با 11 مضمون فرعی)، صلاحیت های فردی(با 2 مضمون فرعی) و صلاحیت های تجربی(با 6 مضمون فرعی) منجر به شکل گیری برنامه های درسی زائد برای دانشجو معلمان می شود. دیدگاه دانش آموختگان ازنظر میزان اهمیت ضعف در صلاحیت های حرفه ای اساتید بر شکل گیری برنامه های زائد، با هم متفاوت بود؛ به نحوی که اولین دانش آموختگان(1395) بر ضعف در صلاحیت های تجربی و دانش آموختگان (1400) بر ضعف در صلاحیت های تخصصی اساتید تأکید بیشتری داشتند. نتایج نشان داد که ضعف در هریک از صلاحیت های اساتید دانشگاه فرهنگیان، می تواند محملی برای ایجاد برنامه های درسی زائد باشد. همچنین مشارکت کنندگان برحسب زمان دانش آموختگی خود، جایگاه متفاوتی برای نقش ضعف صلاحیت های اساتید در شکل گیری برنامه های درسی زائد قائل بودند.