نجادعلی الماسی

تعهد به رازداری و حفظ اسرار بانکی به عنوان یکی از اصول اساسی در صنعت بانکداری دنیا، از دیرباز مورد توجه بوده است؛ به گونه ای که مهم ترین وظیفه بانکداران به عنوان امین، حفاظت از حریم اطلاعات هویتی و مالی مشتریان است. در واقع، بانک ها و مؤسسات مالی به عنوان موتور محرک اقتصاد و عامل مؤثر در جذب سرمایه ها و رشد اقتصادی هر کشور، می بایست بیش از هر نهاد دیگری، رازداری را در سرلوحه امور قرار دهند. اما امروزه، با پیدایش بانکداری نوین و توسعه زیست بوم بانکداری، تعهد به رازداری و رعایت حریم خصوصی اطلاعاتی مشتریان با چالش های متعدد مواجه است. در برخی کشورها هم چون سوئیس، به دلیل اهمیت موضوع، نقض سهوی این تعهد نیز دارای ضمانت اجرای کیفری است و به طور خاص، جرم انگاری شده است. اما در ایران، علی رغم وجود مبانی حقوقی و قوانین پراکنده در باب رازداری، قانون خاصی که ناظر بر این وظیفه، و ضمانت اجرای نقض آن در شبکه بانکی باشد به چشم نمی خورد. گفتنی است، سوئیس به دلیل پایبندی به اصول رازداری و ایجاد محدودیت های قانونی برای افشای اطلاعات بانکی - حتی برای مقامات مالیاتی - به یکی از مهم ترین مراکز مالی دنیا تبدیل شده است. در ایران، به دلیل تعدد نهادهای قانونی مجاز برای دسترسی به اطلاعات بانکی مشتریان و فقدان شفافیت لازم در حوزه صلاحیت ها، اختیارات و سطوح دسترسی، همواره موضوع رازداری و حفظ اسرار بانکی به عنوان اصول حرفه ای، مغفول بوده است. محققین در این نوشتار، با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و جمع بندی نظر خبرگان این حوزه از طریق مصاحبه ساختاریافته، با رویکرد تطبیقی، به بررسی موضوع می پردازند.