زهرا ترکاشوند

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی فرصت های همکاری آموزشی ایران در بستر ابتکار کمربند و جاده انجام شد و برای نخستین بار از ترکیب روش های کیفی و کمی به صورت دوسطحی بهره می گیر که در گام نخست، از طریق مصاحبه با 25 متخصص حوزه سیاست گذاری آموزش، مدیریت، کارآفرینی و جغرافیا، ده مضمون کلیدی شناسایی شده اند: تبادل آکادمیک، زیرساخت دیجیتال، عدالت آموزشی، دیپلماسی فرهنگی، تولید دانش منطقه ای، هماهنگی نهادی، توسعه برنامه درسی مشترک، توانمندسازی اقتصادی، تأمین منابع، و چالش های فرهنگی و زبانی. در مرحله دوم، با استفاده از تکنیک دیمتل، روابط علّی و معلولی میان مضامین تحلیل شد. یافته ها نشان داد که مضامینی چون زیرساخت دیجیتال (عددهای داخل پرانتز نشان دهنده اولویت بالای آن ها در تحلیل دیمتل هستند) مانند زیرساخت دیجیتال (13.76)، دیپلماسی فرهنگی (13.58)، و توسعه برنامه درسی مشترک (13.30) در زمره عوامل علّی و پیشران قرار گرفته اند. این اعداد نشان دهنده اهمیت و اولویت نسبی این مضامین در فرایندهای پیشنهادی تحقیق است. در حالی که مضامین دیگر مانند عدالت آموزشی (11.20)، تأمین منابع (13.15) و تولید دانش منطقه ای (12.10) بیشتر نقش معلول و وابسته دارند. همچنین چالش های فرهنگی و زبانی موانع مؤثر بر تعاملات دانشگاهی به شمار می روند، اما راهکارهایی نظیر تقویت زیرساخت دیجیتال (13.76)، آموزش آنلاین (13.82)، و انعقاد توافق نامه های چندجانبه می توانند در کاهش اثرات آن ها مؤثر باشند. نتایج پژوهش بر ضرورت نگاه سیستمی، آینده نگر و علّی محور در سیاست گذاری آموزشی ایران تأکید دارد و بر این مبنا، اولویت دهی به مؤلفه هایی چون تبادل آکادمیک (12.14) و زیرساخت دیجیتال (13.76) نقش کلیدی در موفقیت همکاری های علمی منطقه ای خواهد داشت.

سرطان، یکی از علل اصلی مرگ ومیر زودرس در جهان و دومین علت مرگ در ایران، به عنوان یک چالش عمده سلامت عمومی مطرح است.. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوی جمعیت شناختی و جغرافیایی مرگ ناشی از سرطان ها و تومورها در استان های مختلف ایران طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ انجام شده است. این مطالعه از نوع تحلیل ثانویه است و داده های آن از پایگاه ثبت احوال کشور بر اساس طبقه بندی بین المللی بیماری ها (ICD-10) استخراج گردید. جمعیت میانه سال از سرشماری های عمومی نفوس و مسکن سال های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ به دست آمد و برای سال های میانی با استفاده از نرم افزار PAS درون یابی شد. داده ها با نرم افزار SPSS – 27 و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که طی این دوره، در مجموع ۲۷۶,۹۵۶ نفر در اثر سرطان ها و تومورها جان باخته اند؛ به طور میانگین سالانه ۳۴,۶۱۹ مورد مرگ گزارش شده است. روند مرگ ومیر ناشی از سرطان در کشور صعودی بوده، به گونه ای که میزان آن از ۳۷۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به ۴۹۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۷ افزایش یافته است. همچنین، میزان مرگ ومیر مردان به طور معناداری بیش از زنان گزارش شد (به ترتیب 625/20251 در مقابل 375/14379مرگ به ازای هر یک میلیون نفر). نتایج پژوهش بیانگر افزایش تدریجی بار مرگ ومیر ناشی از سرطان در ایران است. الگوی سنی نشان داد که مرگ ها با افزایش سن بیشتر می شوند و از نظر جغرافیایی، بیشترین نرخ مرگ ومیر در استان گیلان و کمترین در سیستان و بلوچستان مشاهده شد.