ناصر نوشادی

عمده پژوهشها بر سنجش اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) در ایران فارغ از نوع داستان تاکید دارند. مک کللند، نوع داستانهای کودکان را شاخصی برای پیشرفت معرفی کرد. هدف پژوهش حاضر، آزمون فرضیه مک کللند در خصوص تاثیر نوع داستان بر انگیزش پیشرفت تحصیلی کودکان بود. به همین منظور، دو مطالعه صورت گرفت. در مطالعه اول، اثربخشی حلقه کندوکاو بر اساس داستانهای فلسفی مورد بررسی قرار گرفت و در مطالعه دوم، اثربخشی حلقه کندوکاو بر اساس داستانهای عرفانی. روش پژوهش، شبه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل بود. به گروه آزمایش طی 10 جلسه 120 دقیقه ای بسته آموزش فلسفه برای کودکان ارائه شد؛ اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. مقیاس انگیزش درونی پیشرفت تحصیلی که توسط ویگ فیلد و کامبریا برای دوره ابتدایی طراحی شده بود به عنوان ابزار استفاده شد. آزمودنی ها شامل دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل کواریانس(آنکوا) انجام شد. یافته ها نشان دادند که حلقه کندوکاو داستانهای فلسفی ( ) به نسبت داستانهای عرفانی ( ) تاثیر معناداری بر انگیزش پیشرفت درونی تحصیلی کودکان داشت. نتیجه آنکه، فرضیه مک کللند تایید شد و اثربخشی فلسفه برای کودکان تحت تاثیر نوع داستانی است که در حلقه کندو کاو مورد بررسی قرار می گیرد.

بیگانگی تربیتی مساله دوران جدید است و از این رو، هدف پژوهش حاضر واکاوی تجارب زیسته معلمان از بیگانگی تربیتی نوجوانان نسبت به درس مطالعات اجتماعی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا شد. با استفاده از نمونه گیری هدفمند، از بین معلمان دوره دوم متوسطه شهر اصفهان با شرط معیار حداقل 10 سال تجربه معلمی در تدریس مطالعات اجتماعی، تعداد 15 معلم انتخاب و بر اساس معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و اشباع داده ها حاصل شد. با بکارگیری روش اپوخه، تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون و بر اساس الگوی کلایزی انجام شد. پس از استخراج موضوعی و طبقه بندی آنها، یافته ها در 6 مضمون اصلی و 9مضمون فرعی تقسیم بندی شدند. با ترکیب توصیف ها، بینشی که از پژوهش حاضر به دست آمد (جوهره پدیده) این بود که حل مساله بیگانگی تربیتی از درس مطالعات اجتماعی نیازمند تدوین محتوایی واقع گرایانه و تاملی است.