مصطفی نظرزاده

چیستی اراده الهی همواره ذهن متفکران مسلمان را به خود مشغول داشته و درباره آن مباحث کلامی و فلسفی مختلفی درگرفته است. هدف از این مقاله، درک منظور از لفظ «اراده» است که در قرآن به خدا نسبت داده شده است. این تحقیق با بررسی معناشناسانه مشتقات این مصدر در قرآن، بر آن است که به معنایی دقیق تر از تصوّر معمول از این مفهوم دست یابد. نتایج نشان می دهد مؤلفه های معنایی اراده؛ عبارتند از: خواستن، اقدام و حرکت، گذر زمان، حکم به آنچه باید بشود، امکان، اختیار و انتخاب، تکرار و پیگیری، و اختصاص به فعل. بررسی کاربردهای اراده الهی در قرآن، نشان می دهد که اراده الهی به معنای «فراهم سازی مقدمات» برای وقوع یک امر است، و این فرایند ازطریق اسباب و علل عمل می کند، نه به صورت ناگهانی و بی واسطه.