محمدکاظم علوی

استعاره های مفهومی برخلاف نگاه سنتی و کلاسیک که صرفاً به حوز ه ادبی و بلاغی محدود می شدند، در نگاه معاصر قلمرویی گسترده یافته اند. امروزه استعاره مفهومی به عنوان ابزاری ارزشمند نقش مهمی در شناخت حقایق و امور انتزاعی ایفا و فهم مباحث پیچیده را برای عموم آسان تر می کند و به مدرس و یادگیرنده کمک می کند تا ساختار مفهومی را بسازند و نقد کنند. ازاین منظر استعاره با تکیه بر ساخت واژه ها و اطلاعات پیشین، به درک و بازنمایی پدیده های ناآشنا کمک شایانی می کند. هرچند تعبیر «استعاره مفهومی» تعبیری نو است، در عبارات فلاسفه و عارفان اسلامی برای تفهیم و تبیین مفاهیم متافیزیکی به کاررفته است؛ دراین خصوص نگاه ابن سینا به مقوله نفس و حقیقت آن، حاوی طرح واره های جذاب و گیرایی است؛ لذا در این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی به پاسخ این پرسش پرداخته شده است: ابن سینا در راستای کمک به درک و شناخت از نفس، از چه استعاره هایی استفاده کرده است؟ با مراجعه به عبارات و آثار وی استعاره هایی مانند: «نفس قدرت و قوه است.» ، «نفس ظرف و حجم است.» ، «نفس پرنده است.» و «نفس لوح نقاشی است.» قابل مشاهده است که در این مقاله معرفی و تحلیل شده اند.