زهرا عظیم زاده زرگ آباد

زمینه و هدف : دیابت افزون بر پیامدهای جسمانی، با فشارهای روانشناختی و الگوهای شناختی ناسازگاران های مانند اجتناب شناختی و نشخوار فکر ی همراه است. پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی درمان فعال سازی رفتاری بر اجتناب شناختی و نشخوار فکری بیماران مبتلا به دیابت انجام شد. مواد و روش ها : این پژوهش کاربردی و نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به دیابت مراجع هکننده به انجمن دیابت شهر ارومیه در پاییز 14۰4 بود. از میان افراد واجد شرایط، 3۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 1۰ جلسه درمان فعا لسازی رفتاری را دریافت کرد و گروه گواه در فهرست انتظار قرار گرفت. داده ها با استفاده از مقیاس اجتناب شناختی و مقیاس پاسخ های نشخواری گردآوری و با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک متغیری در نر مافزار SPSS نسخه 2۷ تحل یل شدند . یافته ها : پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین دو گروه در ترکیب متغیرهای وابسته تفاوت معناداری مشاهده شد. همچنین، میانگین نمرات اجتناب شناختی و نشخوار فکری در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه به طور معناداری کاهش یافت. نتیجه گیری: درمان فعا لسازی رفتاری با کاهش الگوهای اجتنابی، افزایش مشارکت در فعالیت های ارزش محور و هدایت توجه از افکار تکراری به رفتارهای هدفمند، میتواند مداخل های مؤثر برای کاهش اجتناب شناختی و نشخوار فکری بیماران دیابتی باشد و به عنوان مکمل مراقب تهای پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.