مهدی افتخاری

زمینه و هدف: دولت الکترونیک در دادگستری با فراهم سازی زیرساخت های دیجیتال و ایجاد سامانه های هوشمند، زمینه ساز دسترسی عادلانه به عدالت در مناطق مختلف کشور است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی ابعاد الگوی خط مشی های اداری مبتنی بر سند تحول قضایی با رویکرد دولت الکترونیک در دادگستری جنوب شرق کشور می باشد. روش تحقیق: رویکرد این پژوهش تحلیل مضمون و روش دلفی فازی می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه با خبرگان و پرسشنامه، و جامعه آماری شامل اساتید دانشگاه، صاحب نظران خط مشی گذاری، قضات و کارشناسان دادگستری بود که حجم نمونه 18 نفر تا اشباع نظری و به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار NVIVO استفاده گردید. یافته ها: مفاهیم استخراج شده مربوط به الگو شامل 89 مضمون، 29 مضمون پایه و 10 مضمون سازمان دهنده تدوین سیاست های تحول آفرین، سیاست گذاری واحد در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیشگیری از وقوع جرم، عدالت گستری، شناسایی و حذف ساختار های فسادزا، نظارت های مستمر، همه جانبه، هوشمند و همگانی، ارتقا کیفیت خدمات قضایی، رویکرد فعالانه و نخبه یابی هدفمند، شناسایی و اصلاح قوانین و مقررات متعارض و یکپارچگی در ارتباطات می باشد. همچنین بر اساس نتایج تحلیل دیمتل مضمون «عدالت گستری» تأثیرپذیرترین مضمون الگوی پژوهش بود. نتیجه گیری: دادگستری الکترونیک زمانی می تواند به یک نظام پیشرو و خدمت محور تبدیل شود که علاوه بر ابزارهای فناورانه، تحول فرهنگی و مدیریتی نیز در بطن خود داشته باشد؛ تحولی که قوه قضاییه را از ساختار سنتی و کند به نهادی چابک، شفاف و مردم مدار بدل کند.