مهدی وفایی راد

معماری سنتی ایران، تلفیقی هوشمندانه از اقلیم، فرهنگ، هنر و فناوری بومی است که طی قرون متمادی شکل گرفته و نقشی بنیادین در شکل دهی به کیفیت زندگی مردم ایفا کرده است . این پژوهش با هدف بررسی تأثیرات روانی، اجتماعی و زیست محیطی معماری سنتی ایران بر زندگی ساکنان مناطق سنتی و مدرن انجام شده و تلاش دارد ظرفیت های نهفته در این الگو را به عنوان راهبردی برای بهبود کیفیت زندگی شهری معاصر معرفی کند. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی با رویکرد پیمایشی است و جامعه آماری شامل ساکنان مناطق سنتی و مدرن در شهر های یزد، کاشان و تهران می باشد. داده های 120 پرسش نامه قابل تحلیل با استفاده از نرم افزار SPSS بررسی شد. نتایج نشان داد معماری سنتی ایران با بهره گیری از مؤلفه هایی چون حیاط مرکزی، مصالح طبیعی، مقیاس انسانی و طراحی درون گرا ، اثرات مثبتی بر احساس امنیت روانی، تعاملات اجتماعی، حس تعلق مکانی و آسایش اقلیمی دارد. بنابراین، بازنگری خلاقانه در اصول این معماری می تواند مبنایی برای توسعه پایدار، انسانی و هویت محور در شهر های معاصر ایران باشد.