راضیه شبانی نائین

سفرهای شهری اثرات گسترده ای بر سلامت عمومی، پویایی اجتماعی و کیفیت محیط زیست برجای می گذارند. سنجش دقیق این اثرات و هزینه های مرتبط، پیش نیازی اساسی برای سیاست گذاری مبتنی بر شواهد در حوزه برنامه ریزی شهری و حمل و نقل است. این پژوهش با هدف کمّی سازی اثرات سلامت ناشی از ترویج حمل و نقل فعال، به ارزیابی موردی ایستگاه مترو دولت آباد تهران پرداخته است. در این راستا، از «ابزار ارزیابی اقتصادی اثرات سلامت» سازمان جهانی بهداشت استفاده شد و پارامترهایی نظیر خطر نسبی، کسر قابل انتساب به جمعیت، نرخ مرگ و میر و ارزش یک سال زندگی آماری به کار گرفته شدند. یافته ها حاکی از آن است که ایجاد ایستگاه مترو جدید با ترویج پیاده روی می تواند سالانه از ۶۸ مورد مرگ زودرس و نیز از دست رفتن 1020.6 سال زندگی مسافران پیشگیری نماید. در این راستا، با اعمال شاخص ارزش زندگی آماری، منافع اقتصادی ناشی از این بهبود سلامت، معادل ۴۵۲ میلیارد تومان در سال برآورد گردید. در حالی که منافع رانندگان یا مالکان خودرو، به ویژه آنهایی که درآمد بالایی دارند، در ساخت افزایش خطوط جاده ای از جمله بزرگراه ها و استفاده بیشتر از خودروی شخصی است، توسعه مترو می تواند با توزیع عادلانه تر دسترسی، مزایای سلامتی و زیست محیطی فراگیری برای همه شهروندان ایجاد کند. این مطالعه بر ضرورت گنجاندن ارزیابی اقتصادی جامع اثرات سلامت و محیط زیست در فرآیند اولویت بندی و تصمیم گیری های کلان حمل ونقل تأکید می نماید. چنین تحلیلی می تواند مدارک محکمی برای توجیه سرمایه گذاری در زیرساخت های حمل ونقل همگانی و فعال فراهم آورد.