مریم سلطانی نژاد

برنامه های آموزش اولیه دوران کودکی اگر به خوبی طراحی شده باشند، می توانند اثرات مثبت، قابل توجه و طولانی مدتی بر نوآموزان داشته باشد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه انجام شد. روش پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) بود. در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی و روش نمونه گیری نظری تا رسیدن به اشباع استفاده شد و در بخش کمی از طرح پیش آزمون-پس آزمون با پیگیری یک ماهه استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل مربیان خانم شاغل در مراکز پیش دبستانی دخترانه در مناطق 1، 3، 4، 12 و 13 شهر تهران و جامعه آماری بخش کمی نوآموزان دختر مشغول به تحصیل در مراکز پیش دبستانی منطقه 14 شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. در بخش کیفی ابتدا از 18 نفر از مربیان مراکز پیش دبستانی مصاحبه به عمل آمد. برای تجزیه وتحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه از روش تحلیل مضمون استفاده شد و کدگذاری باز و محوری برای استخراج زیر مقوله ها و مقوله ها انجام گردید و بسته آموزشی تدوین شد. سپس برای اعتباریابی 15 نفر از متخصصان و خبرگان، اعتباریابی بسته آموزشی را با روش های نسبت روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوایی (CVI) والتز و باسل انجام دادند. در بخش کمی نمونه آماری 30 نفر از نوآموزان دختر پیش دبستانی بودند که به روش تصادفی (قرعه کشی) انتخاب و در گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش بسته آموزشی را در 12 جلسه دریافت کرد و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه رشد اجتماعی وایلند استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری های مکرر در نرم افزار SPSS (نسخه 25) تحلیل شد. نتایج اعتباریابی نشان داد که CVI بسته تدوین شده بالاتر از 79/0 و CVR بیشتر 49/0 است، بنابراین اعتبار بسته آموزشی تأیید گردید. نتایج بخش کمی نشان داد آموزش بسته توانمندسازی به طور معناداری بر افزایش رشد اجتماعی نوآموزان پیش دبستانی مؤثر بوده و تأثیر آن ماندگاری داشته است (05/0>p). روان شناسان تربیتی و مربیان آموزش پیش دبستانی از الگوی آموزشی تدوین و رواسازی شده در پژوهش حاضر می توانند برای تقویت رشد اجتماعی نوآموزان پیش دبستانی استفاده نمایند.