زرینه قره کولچیان

هدف پژوهش حاضر بررسی جامعه شناختی الگوی عادت واره های ورزشی در میان سالمندان شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل تماتیک انجام شد و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته گردآوری گردید. جامعه آماری شامل جامعه شناسان ورزشی، مدیران ارشد وزارت ورزش و جوانان، مدیران ارشد سازمان ورزش شهرداری تهران و سالمندان فعال در حوزه ورزش بود. نمونه گیری به روش گلوله برفی و تا رسیدن به شاباع نظری انجام شد(18 نفر). داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. روایی و پایایی نیز به تأیید رسید. برای تجزیه وتحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل داده ها، سه مقوله اصلی (مضامین فراگیر) شامل سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی و سرمایه فیزیکی شناسایی شد. در چارچوب این سه مقوله، ۹ مضمون سازمان دهنده شامل ارتباطات اجتماعی، دورهمی سالمندی، منزلت اجتماعی، جامعه پذیری، حمایت اجتماعی، انگیزه اجتماعی، سرمایه بدنی و فیزیکی، فرهنگ سازی ورزش سالمندی و دانش و آگاهی سالمندان استخراج شد. همچنین، پژوهش موفق به شناسایی 45 مضمون پایه گردید که هر یک از این مضامین، ابعاد گوناگون عادت واره های ورزشی سالمندان را در برمی گیرند. تحلیل یافته ها نشان داد که الگوی عادت واره های ورزشی سالمندان در بستر سه نوع سرمایه اجتماعی، فرهنگی و فیزیکی شکل می گیرد و درک این مقولات می تواند چارچوبی برای مطالعات بعدی در زمینه جامعه شناسی ورزش سالمندی فراهم کند. پیشنهاد می شود که سیاست گذاران و مدیران ورزشی اقداماتی همچون ایجاد گروه های ورزشی محله محور برای افزایش تعاملات اجتماعی سالمندان، توسعه فضاهای ورزشی و تجهیز مراکز عمومی به امکانات مناسب سالمندان، برگزاری برنامه های آموزشی و آگاهی بخشی در رسانه ها، حمایت از برنامه های ورزشی میان نسلی برای تقویت روابط خانوادگی و ارائه سیاست های تشویقی نظیر تخفیف در مراکز ورزشی ویژه سالمندان را در دستور کار قرار دهند تا امکان افزایش مشارکت ورزشی سالمندان فراهم شود و سبک زندگی سالم تری برای این قشر ایجاد گردد.