نگار اشرفی

بازی های بومی و سنتی، به عنوان میراث فرهنگی و اجتماعی، نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی، همبستگی اجتماعی و ارتقای مهارت های فردی دارند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش بازی های بومی بر توسعه ابعاد فرهنگی و ورزشی مدارس متوسطه دوم شهرستان اردبیل انجام شد. مطالعه به صورت نیمه تجربی و با طرح پیش آزمون و پس آزمون انجام شد.30دانش آموز سالم 12 تا 18 ساله به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل (هر کدام 15 نفر) تقسیم شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ای برای ارزیابی توسعه فرهنگی بود که میزان پایایی آن با آلفای کرونباخ 0.84 تأیید شد. گروه آزمایشی طی هشت هفته، هر هفته دو جلسه 60 دقیقه ای از بازی های سنتی منتخب را تجربه کردند. تحلیل های آماری شامل آزمون تی مستقل، کوواریانس و آزمون شاپیرو-ویلک با استفاده از نرم افزار SPSS26 انجام شد. نتایج نشان داد که تأثیر عامل زمان بر توسعه فرهنگی ورزشی معنادار بود، اما اثر گروه و تعامل زمان×گروه معنادار نبود. یافته ها نشان داد که بازی های بومی به ویژه در ایجاد حس هویت و همکاری در میان دانش آموزان می توانند توسعه فرهنگی تقویت نمایند. در نتیجه، بازی های سنتی به عنوان ابزاری مؤثر برای انتقال ارزش ها، حفظ میراث فرهنگی و ارتقای هویت اجتماعی شناخته شدند. پیشنهاد می شود این بازی ها در برنامه های درسی مدارس ادغام شده، معلمان آموزش دیده و جشنواره های محلی برگزار شوند.