نازیلا خوش بهار

اختلالات یادگیری ویژه اغلب با آسیبهای اجتماعی-هیجانی قابل توجه و چالشهای سلامت روان همراه هستند. کودکان دارای اختلال یادگیری ویژه از جمله دانش آموزانی هستند که پیوند با مدرسه و کیفیت روابط معلم کودک کمتری را تجربه می کنند. هدف پژوهش حاضر مطالعه اثربخشی آموزش برنامه اجتماعی- هیجانی کودکان قوی بر پیوند با مدرسه و کیفیت تعامل معلم-دانش آموز در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه بود. طرح پژوهشی از نوع نیمه آزمایشی پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه شهر تبریز در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. نمونه آماری پژوهش 30 دانش آموز دختر و پسر پایه سوم تا پنجم بودند که 15 نفر در گروه کنترل و 15 نفر در گروه آزمایش به صورت تصادفی قرار گرفتند. برنامه آموزشی اجتماعی - هیجانی کودکان قوی در 12 جلسه آموزشی برای گروه آزمایشی به اجرا درآمد. از مقیاسهای پیوند با مدرسه رضایی شریف و همکاران (1393) و رابطه معلم-شاگرد مورای و زوویچ (2011) برای گرد آوری داده ها در پیش و پس آزمون استفاده شد. تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که برنامه آموزشی اجتماعی - هیجانی کودکان قوی بر پیوند با مدرسه و رابطه معلم-دانش آموز تأثیری معنادار داشته است. مهارتهای یادگیری اجتماعی و هیجانی سبب پیشرفت مثبت و کاهش رفتارهای مشکل ساز می شوند. از طریق آموزش این مهارتها عملکردهای تحصیلی، پیوند با مدرسه و تعامل معلم- دانش آموز بهبود می یابند. علاوه بر این، این مهارتها سبب پیامدهای مهم زندگی مانند تکمیل به موقع دبیرستان، دریافت مدرک دانشگاهی و تعامل مثبت با همسالان می شوند. به واسطه اثربخشی این برنامه، اجرای آن روی سایر گروههای نارساییهای تحولی نیز پیشنهاد می شود.