سمانه شهری نژاد

استان گلستان به علت وجود اقوام متعدد، دارای بار فرهنگیِ غنی می باشد. زنان کارآفرین ترکمن، از طریق تولید هنرشان مانند بافت پارچه های دستباف، تولید فرش، دوخت سوزن دوزی، ساخت زیورآلات سنتی و دست ساز در کشورهایی از جمله چین، ترکیه، آلمان، ایتالیا در نمایشگاه ها شرکت کرده و همین حضور گسترده و مداوم، منجر به تغییر بخش مهمی از پوشاک آنها شده است. هدف از این پژوهش یافتن پاسخ به این پرسش است که از منظر نشانه شناسی فرهنگی، بازنمایی فرهنگ «خود» و فرهنگ «دیگری» در نظام پوشاک زنان ترکمن چگونه است؟ روش پژوهش کیفی توصیفی- تحلیلی است و در تجزیه اطلاعات از رویکرد نشانه-شناسی یوری لوتمان استفاده شده است. نظام نشانه ای تلاش دارد تا با تحلیل خود و دیگری عناصر تغییرپذیری و اصلاح زندگی از عشیره ای به شهرنشینی را در دنیای مدرن بررسی و مطالعه نماید. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد می باشد که تحولات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی، به عنوان محرک اصلی جریان تحولات پوشاک در بین ترکمن ها نقش بسیار موثری را ایفا نموده است. داد و ستد، تکنولوژی، شبکه های اجتماعی و گسترش شهرنشینی از عوامل مهم قدرت فرهنگی هستند. که منجر به ایجاد زمینه ورود «دیگری فرهنگی» و بسترساز تحول فرهنگی بوده و در نهایت باعث تغییر رمزگان های فرهنگ اقوام گشته و به تبع آن نظام پوشاک را نیز متحول کرده است. در نهایت طبقه فرادست نسبت به طبقه فرودست تغییر از درون را به علت تغییر سبک زندگی راحتتر پذیرفته اند.