میلاد رشیدی میبدی

هدف پژوهش: این مطالعه به بررسی تعداد فرزندان مطلوب در میان جوانان در آستانه اولین ازدواج در ایران با استفاده از داده های ملی در سال های ۱۳۹۶-۱۳۹۷ می پردازد. با توجه به تأثیر تغییرات اجتماعی-اقتصادی بر نرخ باروری کاهشی، این پژوهش نگرش های این گروه جمعیتی محوری را برای درک روندهای آتی باروری بررسی می کند. روش پژوهش : این پژوهش کمّی، با تحلیل ثانویه داده های طرح ملی ازدواج و طلاق ایران (۱۳۹۶-۱۳۹۷)، تعداد فرزندان مطلوب را در میان ۸۳۴۱ فرد در اولین ازدواج (به استثنای یک نمونه نماینده از تهران) بررسی می کند. نمونه گیری به روش غیراحتمالی سهمیه ای متناسب با ازدواج های سال ۱۳۹۵ انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته ای که ترجیحات باروری و عوامل اجتماعی-جمعیتی را می سنجید، جمع آوری شد. تحلیل های توصیفی و استنباطی (کای-اسکویر، همبستگی و رگرسیون) با نرم افزار SPSS-27 برای شناسایی عوامل تأثیرگذار انجام شد. یافته ها : آمار استنباطی نشان می دهد که تعداد فرزندان مطلوب به طور معناداری تحت تأثیر جنسیت، سن، تعداد خواهران و برادران، درآمد، مذهب، قومیت، محل سکونت و وضعیت اشتغال قرار دارد. این یافته ها بر همکنشی پیچیده عوامل اجتماعی-جمعیتی شکل دهنده ترجیحات باروری در ایران تأکید می کند. نتیجه گیری : مطالعه نتیجه می گیرد که باروری مطلوب در میان جوانان ایرانی توسط عوامل اجتماعی-جمعیتی شکل می گیرد و ترجیح رایج برای ۱ تا ۲ فرزند، هم راستا با نظریه ارزش فرزند است. تمرکز باید بر تسهیل هنجار خانواده دوفرزندی مطلوب باشد، نه فشار برای خانواده های پرجمعیت تر

هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی فاصله زمانی ایده آل از ازدواج تا تولد اولین فرزند در میان جوانان ایرانی در شرف اولین ازدواج و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شده است. با توجه به قرارگیری ایران در مرحله باروری زیر سطح جایگزینی و افزایش شواهد تأخیر در فرزندآوری، شناخت الگوها و عوامل این فاصله به عنوان تعیین کننده کلیدی رفتار جمعیتی ضروری است. روش تحقیق: مطالعه حاضرکمی و با تحلیل ثانویه داده های پیمایش ملی ازدواج و طلاق سال های ۱۳۹۶-۱۳۹۷ سازمان ثبت احوال کشور انجام شده است. جامعه آماری شامل ۸۳۴۱ نفر از جوانان در شرف اولین ازدواج بود که با روش نمونه گیری سهمیه ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری و در نرم افزار SPSS-۲۷ تحلیل شد. یافته های اصلی: تمایل به فرزندآوری زودهنگام در مردان، افراد مسن تر، تحصیلات پایین تر، درآمد کمتر، قومیت هایی همچون عرب، مذهب سنی و ساکنان استان های کمترتوسعه یافته بیشتر بود. در مقابل، زنان، افراد جوان تر، تحصیلات بالاتر، درآمد بیشتر، قومیت های فارس و مذهب شیعه تمایل به تأخیر ۳ تا ۵ سال یا بیشتر داشتند. تحلیل چندمتغیره نشان داد سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد خانوادگی، قومیت و مذهب اثر معناداری بر فاصله ایده آل دارند. نتیجه گیری و پیشنهادات: جوانان ایرانی همچنان فاصله ایده آل ۱-۲ سال را ترجیح می دهند، اما عوامل ساختاری و نگرشی رفتار واقعی را به سمت تأخیر سوق می دهند. شکاف میان تمایل ایده آل و رفتار واقعی، چالش اصلی سیاست های جمعیتی است. بدین منظور، سیاست ها باید از تشویق صرف، به حذف موانع و برنامه های فرهنگی منطقه محور تغییر جهت دهند تا نرخ باروری از سطح بسیار پایین فعلی فاصله گیرد.