محمدحسین سلطان زاده پسیان

روایتی باستانی درباره نوعی زبان ابتدایی وجود دارد که در قالب اسطوره برج بابل بیان شده است. براساسِ این تلقی کهن از زبان، انسان ها به زبانی واحد سخن می گفتند که در اثر سرکشی از آنها گرفته شد و زبان های گوناگون پدید آمد. این زبان ها با خصوصیتی آوایی و الهامی که از مشارکت حروف، آواها و هجاها تشکیل می شود، موسیقی و لحن خاصی با خود دارند. برخی معتقدند با استفاده از این زبان ها می توان نام واقعی اشیاء را به آنها اعطا کرد. اما در دوره زمانی میان شاعران اسطوره پرداز یونان باستان مانند هومر و هسیود تا فلاسفه ای همچون سقراط و افلاطون، تلقی دیگری از زبان به وجود می آید که تعریف و فهم ما را از آن تغییر می دهد. افلاطون عدد را به جای حروف و  واژه ها مبنای عقل قرار می دهد. او با پیشینه ای فیثاغورثی، از موسیقی و لحن حروف و کلمات به سمت صورت و معنای آنها حرکت می کند و کلمات گفتاری را فرع بر ساختار زبان قرار می دهد. خصوصیت اصلی زبان پیشافلسفی شنیده شدن است، وزن و ادای کلمات در معنا تأثیر می گذارند و اگر براساسِ شواهد تاریخی، متوجه ارتباط این اوزان با الهامات الهی و متون مقدس و ناخودآگاه شویم، فهم ما از معنا و کلمه تغییر می یابد. ما در این مقاله می کوشیم پیش زمینه های فکری شاعران کهن و فیلسوفان ابتدایی یونان را بررسی تاریخی کنیم تا نشان دهیم تغییری بنیادین به وسیله فیثاغورث و افلاطون در نسبت ما با زبان وکلمات رخ داده است.