داوود قنبری اکبرآباد

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان گروهی شناختی رفتاری و درمان تلفیقی راه حل های روایتی بر اضطراب اجتماعی دانش آموزان پسر دوره متوسطه اول انجام شده است. روش : پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ اجرا نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری دانش آموزان پسر متوسطه اول شهر لاهیجان بودند که از میان افراد ثبت نامی به روش نمونه گیری هدفمند بعد از غربالگری و کنترل ملاک های ورود و خروج، 45 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری قرار گرفتند. گروههای آزمایشی در 10 جلسه تحت درمان گروهی شناختی رفتاری و راه حل های روایتی قرار گرفتند و گروه کنترل در طول این مدت آموزشی ندید. ابزار سنجش پژوهش پرسش نامه اضطراب اجتماعی لاجرسا بود. در پایان داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و تک متغیره بر نمرات تفاضل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: علاوه بر معنادار شدن آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره و تک متغیره، نتایج مقایسه های جفتی نشان داد که تفاوت گروه شناختی رفتاری با کنترل در اضطراب اجتماعی کل و تمامی مولفه های آن معنادار است. در مقایسه گروه راه حل های روایتی با گروه کنترل نیز مشخص شد که راه حل های روایتی نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری در اضطراب اجتماعی کل و مولفه اجتناب اجتماعی و اندوه عمومی دارد و در دو مولفه دیگر دو گروه تفاوتی ندارند. در مقایسه دو آزمایشی نیز مشخص شد گروه شناختی رفتاری در اضطراب اجتماعی کل و مولفه ترس از ارزیابی منفی دیگران تاثیر معنادار روان شناختیی از گروه راه حل های روایتی داشته است و در دو مولفه دیگر تفاوت ها معنادار نبود. نتیجه گیری: هر دو درمان شناختی رفتاری گروهی و راه حل های روایتی می توانند اضطراب اجتماعی دانش آموزان پسر متوسطه اول را بهبود بخشند و در این میان درمان شناختی رفتاری تاثیر روان شناختی و قوی تری دارد، لذا می توان از این درمان جهت بهبود دانش آموزان در معرض این اضطراب استفاده کرد.