شناسایی مؤلفه های محیط یادگیری تلفیقی مبتنی بر بازی وارسازی جهت ارتقاء توجه و تمرکز کودکان دارای اختلال نقص توجه-بیش فعالی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
طراحی محیط های یادگیری برای کودکان با نیازهای ویژه یکی از دغدغه های اصلی نظام های تعلیم و تربیت در جهان امروز به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه ها، پیامدها و چالش های محیط یادگیری تلفیقی مبتنی بر بازی وارسازی برای ارتقای توجه و تمرکز کودکان دارای اختلال نقص توجه-بیش فعالی انجام شد. در سال های اخیر، یادگیری تلفیقی و بازی وارسازی به عنوان رویکردهای نوین آموزشی مطرح بودند که با ترکیب تعاملات حضوری و مجازی و بهره گیری از عناصر بازی، تجربه یادگیری را جذاب تر کرده و موجب تقویت توجه پایدار در کودکان شدند. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از لحاظ ماهیت داده کیفی و از نظر شیوه اجرا به روش فراترکیب (با مدل ساندلوسکی و باروسو (انجام پذیرفت. جامعه پژوهش شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های بین المللی طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بود و پس از جست وجوی مقالات و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۸ مقاله واجد شرایط انتخاب و تحلیل گردید. داده ها از طریق فرم استخراج اطلاعات گردآوری و با روش کدگذاری باز و تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته ها نشان داد که طراحی محیط های تلفیقی بازی وارسازی شده بر سه محور اصلی استوار بود: مؤلفه های آموزشی (شخصی سازی، بازخورد فوری، محیط چندحسی و پیوند حضوری -دیجیتال)، عوامل انگیزشی شناختی (تقویت توجه، انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی هیجانی) و ویژگی های فناورانه (فناوری های نوینی چون VR، AR و BCI و پیوند خانه-مدرسه). نتایج تحلیل سوات نیز نشان داد که در کنار نقاط قوتی مانند افزایش جذابیت یادگیری و مشارکت فعال، چالش هایی از جمله وابستگی به پاداش بیرونی، محدودیت های فنی و مقاومت فرهنگی وجود داشت. بر اساس این یافته ها، محیط های تلفیقی بازی وارسازی شده می توانند به عنوان مداخله ای مؤثر و مکمل غیردارویی برای ارتقای توجه و تمرکز کودکان دارای اختلال توجه- بیش فعالی مورد استفاده قرار گیرند.