هادی قنبرخواه

پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی «دفاع تمدنی» از ساحت رسالت و اقتدار امت اسلامی، بر پایه بیانیه گام دوم انقلاب و اندیشه های تفسیری امام خامنه ای انجام شده است و این تحقیق با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد استنتاجی، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که چگونه می توان با تکیه بر منظومه فکری بیانیه گام دوم و رهیافت های تفسیری رهبر انقلاب، از رویکرد صرفاً واکنشی و پدافندی در صیانت از حریم نبوت، به سوی یک مدل بازدارنده، فعال و تمدنی گذار کرد و یافته های پژوهش نشان می دهد که دفاع تمدنی، فرآیندی چندلایه و مبتنی بر تبدیل تهدیدهای هویتی به پروژه ای سازنده است که در سه محور کلان قابل تحلیل است: نخست، در سطح «گفتمان»، بر پایه پیوند عزت ملی با عزت الهی- نبوی و مرزبندی استکبارستیزانه به مثابه تجلی عملی توحید استوار می گردد. دوم، در سطح «مؤلفه های تمدن ساز»، با محوریت سه رکن علم و پژوهش، اقتصاد مقاومتی و اخلاق و معنویت شکل می گیرد. سوم، در سطح «راهبردهای عملیاتی»، در قالب توانمندسازی زیرساختی (تجلی «قوه» قرآنی)، جهاد تبیین جوانان و مرزبندی فعال متجلی می شود و حاصل پژوهش آن است که بیانیه گام دوم، با خوانش تمدنی و تفسیری، الگویی یکپارچه ارائه می دهد که در آن، دفاع از ساحت رسالت، خود بخشی پیش ران از فرآیند ساخت تمدن نوین اسلامی و احیای اقتدار جهانی امت است.

این پژوهش با هدف تحلیل محتوایی و تطبیقی الگوی رفتاری پیامبر اعظم (ص) از منظر بیانات آیت الله خامنه ای (مدظله العالی)، رهبر انقلاب اسلامی، تدوین شده است و هدف اصلی این تحقیق، استخراج، تبیین و دسته بندی ابعاد چهارگانه سیره نبوی از دیدگاه ایشان است که این ابعاد شامل: شخصیت فردی (با تمرکز بر عبادات، صداقت و امانت داری)، سیره اجتماعی (مشتمل بر خوش اخلاقی، مدارا و رحمت)، سیره سیاسی- مبارزاتی (بر اساس استقامت در راه حق و تدبیر هوشمندانه در مواجهه با دشمن) و سیره فرهنگی- علمی (با تأکید بر گسترش علم و سواد آموزی) هستند. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی است که در آن، سخنرانی ها و پیام های عمومی منتشر شده از رهبری (مدظله العالی) به صورت دقیق بررسی و مفاهیم کلیدی مرتبط با سیره نبوی شناسایی و طبقه بندی شده اند و این رویکرد، پژوهش را از یک روایت صرفاً تاریخی به یک تحلیل کاربردی و مستند تبدیل می کند و یافته های پژوهش نشان می دهد که دیدگاه های رهبری (مدظله العالی)، سیره نبوی را به عنوان یک الگوی جامع، پویا و راهبردی برای مدیریت فردی و اجتماعی ترسیم می کند و این تحلیل بر این حقیقت تأکید دارد که قدرت حقیقی پیامبر (ص) نه در امکانات مادی، بلکه در پیوند ناگسستنی ایمان و علم، اخلاق و استقامت نهفته است و در نهایت، این تحقیق نتیجه می گیرد که بیانات رهبری (مدظله العالی) با وفاداری به منابع اصیل دینی و تاریخی، الگویی عملی و به روز را برای مواجهه با چالش های امروز جامعه ارائه می دهد و می تواند راهنمای مناسبی برای نسل حاضر و مدیران جامعه اسلامی باشد.

 مدیریت کیفیت و کمیت آموزش ها در نیروهای مسلّح براساس آموزه های قرآنی با تأکید بر دیدگاه های امام خامنه ای لازم است چون هدف این آموزش ها، تأمین سلامت فکری و اخلاقی و تغذیه ی اعتقادی، سیاسی و در یک کلام تربیت اسلامی کلیه ی کارکنان به منظور ایجاد توانایی و آمادگی های فکری و معنوی لازم در آن ها، برای حراست و دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن می باشد؛ پژوهش پیش رو با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از گزاره های قرآن کریم و منظومه ی فکری امام خامنه ای به تجزیه وتحلیل مسئله پرداخته است. نتایج و ره آوردهای پژوهش نشان می دهد مهم ترین اصول مدیریت آموزش عقیدتی سیاسی از منظر قرآن عبارت اند از: اصل حاکمیت قانون، اصل مردم داری، اصل مشورت خواهی، اصل شفاف سازی، اصل نظارت و کنترل، اصل آموزش مستمر و مداوم، اصل به کارگیری مهارت و تخصّص و مقام معظم رهبری نیز با بهره گیری از قرآن کریم، در بیاناتشان و تألیفات متعدّد به این اصول اشاره نموده و تأکید نموده است که برجسته ترین و تأثیرگذارترین اصول مدیریت آموزش عقیدتی سیاسی موارد یاد شده اند که باید در فرآیند آموزش و مدیریت مطمح نظر مدیران قرار گیرد؛ تا ظرفیت های نظام آموزشی با پیاده کردن اصول یاد شده در بین نیروهای مسلّح، آموزش ها تعالی و ارتقا یابد و نتایج ارزشمند حاصل گردد.