فریبا خیراندیش

زمینه و هدف: این مقاله، تجزیه وتحلیل محتوای مقالات منتشرشده در مجله برنامه ریزی و توسعه گردشگری دانشگاه مازندران طی 12 سال گذشته از زمان آغاز مجله تا کنون (1403 -1391) را بررسی می کند. نتایج این مقاله برای شناسایی روندهای پژوهشی و شکاف های دانش مورد استفاده قرار می گیرد که به نوبه خود به تعیین چارچوب های کاربرد آن در عمل و توسعه سیاست کمک می کند. روش شناسی: تحقیق حاضر از نظر هدف، از نوع تحقیقات بنیادی و براساس رویکرد، از نوع تحقیقات استقرایی و با روش کیفی است. روش جمع آوری اطلاعات از نوع مطالعه کتابخانه ای و روش تحقیق مورد استفاده در این مقاله از نوع روایت پژوهی و تحلیل روند مقالات و با استفاده از تکنیک علم سنجی است. جهت تجزیه وتحلیل داده ها نیز از نرم افزارATLAS ti  استفاده شد. یافته ها: بررسی روند و یا تبارشناسی مقالات مجله برنامه ریزی و توسعه دانشگاه مازندران به بررسی تحولات داخلی مجله شامل تحلیل عواملی مثل فراوانی روش پژوهش، دانشگاه نویسندگان، شبکه همکاری نویسندگان، موضوعات پژوهشی، گونه شناسی گردشگری، مطالعه موردی و ابرواژگانی مقالات است. نتیجه گیری و پیشنهادات: با توجه به یافته ها، در حوزه مطالعات گردشگری، دچار بحران نظری نشده ایم، بلکه به دلیل عدم وجود سیاست گذاری روشن برای صنعت گردشگری در ایران، تأثیرات تحولات سیاسی، اقتصادی، بیولوژیکی و ... بر محتوای مقالات چاپ شده در مجله به وضوح قابل مشاهده است. نوآوری و اصالت: فصل نامه های گردشگری به عنوان یک رسانه مهم در حوزه صنعت گردشگری، نقش بسیار اساسی دارند و از طریق ارائه مقالات تخصصی، گزارش ها، تحقیقات و اطلاعات به روز، به ترویج و توسعه صنعت گردشگری کمک می کنند. این مقاله به بررسی محتوای منتشرشده در مجله برنامه ریزی و توسعه گردشگری دانشگاه مازندران پرداخته تا روندهای پژوهشی و شکاف های دانش را در موضوعات پژوهشی منتشرشده در این مجله شناسایی کند.

گردشگری شبانه به عنوان یکی از راهبردهای نوین توسعه گردشگری شهری، با تأکید بر استفاده بهینه از زمان و منابع شهری، نقشی کلیدی در افزایش رونق اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، و جذب گردشگران ایفا می کند. شهر اصفهان به دلیل پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری شبانه دارد. بااین حال، توسعه این نوع گردشگری با موانع و چالش هایی مواجه است. هدف اصلی این پژوهش شناسایی و تحلیل عوامل تسهیل کننده و بازدارنده در توسعه گردشگری شبانه شهر اصفهان است تا از طریق آن بتوان راهبردهای مناسبی برای بهره برداری بهینه از ظرفیت های موجود و رفع موانع ارائه کرد. این پژوهش با رویکرد کیفی صورت گرفته است. داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 19 نفر از متخصصان گردشگری، مدیران شهری و فعالان حوزه گردشگری شبانه گردآوری شده است. برای تحلیل این مصاحبه ها، از روش تحلیل تم بهره گرفته شد تا عوامل کلیدی شناسایی و دسته بندی شوند. یافته ها نشان می دهد توسعه گردشگری شبانه در اصفهان به عوامل تسهیل کننده ای همچون امنیت گردشگری شبانه، توسعه فعالیت های شبانه، نورپردازی و زیباسازی محیط، توسعه زیرساخت های حمل ونقل، حمایت از کسب وکارهای گردشگری شبانه، برندسازی گردشگری شبانه و آموزش و فرهنگ سازی، وابسته است. از سوی دیگر، موانع توسعه این حوزه شامل موانع فرهنگی و اجتماعی، موانع اقتصادی و مالی، موانع مدیریتی و نظارتی، موانع زیست محیطی، موانع شناختی-دانشی و موانع قانونی و سیاست گذاری می باشد. برای توسعه پایدار گردشگری شبانه، رفع موانع یادشده و تقویت عوامل تسهیل کننده از طریق برنامه ریزی جامع، حمایت های دولتی و خصوصی و افزایش تعاملات بین ذی نفعان ضروری است.