سماء ساجدی

باغ های ایرانی از ارکان مهم تاریخ شهرسازی به ویژه منظر شهری می باشند، بر همین اساس توجه و بررسی ابعاد مختلف باغ های ایرانی در جهت به کارگیری در طراحی های جدید و یا مرمت باغ های مذکور لازم و ضروری است. لذا در همین راستا هدف از پژوهش حاضر واکاوی و بازشناسایی شاخص های باغسازی دوره صفوی انجام می باشد. در راستای دستیابی به هدف تحقیق از منابع کتابخانه ای و مصاحبه از متخصصین امر بهره گرفته شد که جامعه آماری از 14 متخصص تشکیل گردید. داده های به دست آمده در نرم افزار مکتور وارد گردیده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد شاخص های احداث یک ساختمان در مرکز یا بلندترین قسمت، استفاده از یک جوی دائم اصلی، جاری سازی آب در باغ به جهت ایجاد صدا، استفاده از سنگ های تراش دار در کف جوی، ایجاد رابطه نزدیک با طبیعت، وجود حوض یا استخر، بهره گیری از درختان زیاد و سایه دار، کاشت درختان میوه، کاشت گیاهان زینتی و دارویی، استفاده وسیع از کوشک یا ساختار هشت ضلعی، رواج باغ ها با کارکرد عمومی، رواج استفاده از فواره در باغ ها، رواج دیوار مشبک در اطراف باغ ها و ارتباط فضای داخل با خارج در باغسازی با اهمیت ترین و همگراترین و شاخص های بهره گیری از خطوط راست و مستقیم، ایجاد معبرهای باریک و کاشت بیشتر گل سرخ نسبت به سایر گل ها کم اهمیت ترین و غیرهمگراترین شاخص ها می باشند. به طور کلی می توان بیان نمود که شاخص های به دست آمده در تحقیق باید در دستور کار متخصصین و مسئولین مربوطه قرار گیرند تا در کنار بازسازی و مرمت باغ های تاریخی کشور، از این شاخص ها در طراحی های جدید به ویژه پارک های شهری مورد استفاده قرار دهند.

زمینه و هدف: اماکن تاریخی از مهم ترین فضاهای شهری محسوب می شوند که می توانند در تقویت گردشگری شهری نقش مهمی را ایفا نمایند. بنابراین هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر نقش آفرینی ابنای تاریخی در گردشگری شهری می باشد. روش بررسی: برای جمع آوری داده ها از منابع کتابخانه ای به جهت نگارش مقدمه و مصاحبه نیمه ساختاریافته در دو مرحله برای دستیابی به شاخص های تحقیق بهره گرفته شد. در مصاحبه اول از متخصصین معرفی بازیگران اصلی و اهداف مهم مرتبط با هدف تحقیق درخواست گردید و در مرحله بعدی پس از تشکیل ماتریس بازیگر-بازیگر و ماتریس بازیگر-هدف آن ها را در اختیار متخصصین قرار داده و درخواست شد طبق راهنما ماتریس های مذکور را تکمیل نمایند. بعد از جمع آوری داده های مرتبط با بازیگران و اهداف تاثیرگذار بر هدف تحقیق، ماتریس های بازیگر-بازیگر و بازیگر-هدف تشکیل شده و سپس در قالب ورد در اختیار متخصصین قرار داده شد و از آن ها درخواست گردید ابندا تاثیرات بازیگران بر روی یکدیگر را با شماره های 0،1،2،3،4 مشخص نمایند که در آن عدد 0 عدم تاثیر و عدد 4 بیشترین تاثیرگذاری را دارد و سپس میزان موافقت و مخالفت بازیگران با اهداف را از طریق شماره های 0،1،2،3،4، 1-،2-،3-،4- آشکار سازند که در آن عدد 0 بدون نظر، عدد4 بیشترین موافقت و عدد 4- بیشترین مخالفت را نشان می دهد. بعد از وارد کردن نظرات متخصصین در نرم افزار مکتور تحلیل های مرتبط با موضوعات مورد نظر همچون تاثیرگذارترین و تاثیرپذیرترین بازیگران و سایر موارد مورد نیاز انجام گرفت و نتایج به دست آمده در پژوهش حاضر مورد استفاده گردید. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که اداره میراث فرهنگی و گردشگری و شوراهای اسلامی شهر تاثیرگذارترین و رقابت پذیرترین بازیگران و کارشناسان گردشگری و شرکت های گردشگری و خدمات مسافری تاثیرپذیرترین بازیگران شناخته شدند. همچنین نصب بنرهای تبلیغاتی ابنای تاریخی در سطح شهر مهم ترین هدف از جانب بازیگران معرفی گردیدند. به طور کلی میتوان بیان کرد که تصمیمات گرفته شده در اداره میراث فرهنگی و گردشگری، شوراهای اسلامی شهر و شهرداری ها بیشترین تاثیر را بر فرآیند برنامه ریزی جهت نقش آفرینی بهتر ابنا و اماکن تاریخی در گردشگری شهری و همچنین عملکرد سایر بازیگران مرتبط با فرآیند مذکور دارد.