باقر آذرپیکان

هدف این پژوهش واکاوی ویژگی های دانش آموزان ساکت، در یادگیری مشارکتی در محیط کلاس درس، است. در این طرح پژوهش از روش فراترکیب کیفی با استفاده از روش هفت مرحله ای ساندلوسکی و باروسو استفاده شده است. ابتدا، با جست وجوی واژه های سکوت دانش آموزان و اصطلاحات مشابه در پایگاه های معتبر لاتین اسکوپوس، اشپرینگر، گوگل اسکالر و فارسی مگیران و نورمگز، 93 مقاله در بازه زمانی 1977 تا 2023م، با رویکرد مرور نظام مند، بررسی و، در نهایت، 32 مقاله مرتبط انتخاب شد. با تجزیه وتحلیل مجموع مطالعات نهایی شده، ابتدا 51 مقوله سکوت دانش آموزان استخراج شدند؛ سپس، با شیوه فراچکیده نویسی و دسته بندی، ده مضمون پایه از ویژگی های دانش آموزان ساکت در دو مضمون سازمان دهنده ویژگی های منفی (مانند بی حوصلگی و پایین بودن آستانه تحمل در کلاس، نشان دادن استرس و اضطراب در هنگام پرسش های معلم، مقاومت در مقابل اصرار به مشارکت در فعالیت های کلاسی، پذیرش و تبعیت از نظرهای سایر دانش آموزان برای پرهیز از چالش) و ویژگی های مثبت (مانند عملکرد عالی در تکالیف و فعالیت های انفرادی، در مقایسه با تکالیف و فعالیت های گروهی، استفاده از روش های نگارشی و طراحی برای نشان دادن شیوه تفکر خود، به جای ارتباط کلامی، علاقه و مشارکت عالی در کلاس های برخط، در مقایسه با کلاس های حضوری) معرفی شدند. مدیران، معلمان و سایر کارکنان می توانند از این مطالعه برای شناسایی دانش آموزان ساکت استفاده کنند و به آن ها کمک کنند نقاط قوت و کاستی های خود را بشناسند و محیطی حمایتی برای آن ها فراهم کنند تا توانایی های ارتباطی خود را توسعه دهند. همچنین، انجام این پژوهش می تواند به توسعه دانش، مهارت و نگرش معلمان، درباره روش های تدریس، کاربرد مواد آموزشی و چگونگی ارتباط با دانش آموزان کمک کند و از این طریق، زمینه اصلاح در روش های تدریس و یادگیری را فراهم می آورند.

در قرن حاضر تحت عنوان قرن دانایی، توسعه فناوری اطلاعات در نظام آموزشی کارآمد یک ضرورت غیر قابل انکار بوده و گامی بسیار اساسی در اصلاحات آموزشی محسوب می گردد. پژوهش پیش رو از حیث هدف کاربردی است، رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش فراترکیب می باشد. برای انجام این پژوهش، مراحل هفت گانه ی سندلوسکی و بارسو (2007) که از جامعیت لازم برخوردار است استفاده گردید. به منظور اطمینان و اعتباربخشی به فرایند جستجو و دستیابی به یافته های پژوهش، تیم متخصص شامل چهار نفر از متخصصان مدیریت آموزشی و دو نفر متخصص برنامه ریزی درسی، اعضای تیم فراترکیب پژوهش را تشکیل دادند. برای مضمون فراگیر سیاستگذاری برنامه درسی فناورانه، 7 مضمون سازماندهنده شامل آگاهی سیاست گذاران بر مفهوم کارکردی فناوری اطلاعات، اجرای عمیق سیاست ها در سطح عملیاتی فناورانه، شناخت نتایج حاصل از توسعه پایدار در فناوری، برنامه ریزی اصلاح ساختار تعلیم و تربیت متناسب با فناوری، برنامه ریزی آموزش و پرورش منطبق بر جهانی سازی فناوری، اصلاح برنامه ی درسی و اتخاذ سیاست های متناسب با اولویت های فناورانه، تبیین اثرات و پیامد های سیاستگذاری فناورانه گردآوری و در مجموع تعداد 50 مضمون پایه شناسایی و روایی و پایایی تایید شد. تغییرات جهانی فناوری و تأثیرات بالقوه ی آن را بر روی سیاستگذاری برنامه درسی فناورانه پیامدهایی شامل همکاری های فراملیتی و فرامرزی در شبکه های ارتباطی جهانی، فرصت سازی توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، تعالی سازی فنی از دیدگاه عملکردی، امکان یکپارچه سازی دانش و مهارت های فناوری و تبدیل افراد به یادگیرندگان مستقل دارا می باشد.