امیرهوشنگ رجبی کلوانی

زمینه و هدف : مترو، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺷﻬر می تواند تاثیرات شگرفی در نظام ﺗﻮﺳﻌه ﺷﻬﺮی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر ﻧﯿﺰ در پی آن اﺳت ﺗﺎ به بررسی اثرات احداث شبکه مترو بر الگوی عرضه زمین (مطالعه موردی:ایستگاه 45 متری گلشهر کرج) بپردازد چرا که ﮐﻪ سیستم حمل ونقل عمومی مترو یکی از ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮﯾﻦ اشکالﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﯽ در ﺷﻬﺮﻫﺎی اﻣﺮوزی است. روش شناسی: ﭘﮋوﻫﺶ حاضر در قالب دو بخش آمار استنباطی و تصمیم گیری چندمعیاره مورد ارزیابی قرار گفته است. الگوی حاکم بر پژوهش به لحاظ رویکرد، راهبردی؛ از نظر ماهیت، شناختی؛ به لحاظ هدف، کاربردی؛ از نظر روش، توصیفی تحلیلی؛ به لحاظ زمان، مقطعی؛ و از نظر نوع داده، کمی و کیفی است. با توجه به پرسش های پژوهش که از نوع علی معلولی هستند، چهار فرضیه معرفی شدند. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان محله گلشهر کرج است و برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران به شیوه محاسبه آنلاین استفاده شد و به تعداد 384 نفر تعیین گردید. همچنین برای بخش تصمیم گیری چندمعیاره با 20 متخصص رایزنی شد. نتایج و یافته ها: در گام نخست به تعیین و رتبه بندی اهمیت معیارهای کیفیت بنا و فضا، دسترس پذیری، مطلوبیت منظره های محیطی، بهره اقتصادی و ارزش زمین با استناد به آرای شهروندان ساکن در محله گلشهر کرج پرداخته شده و براساس ضریب طیف لیکرت و شناسایی شاخص های اثرگذار بر آن ها، معیار کیفیت فضا و بنا در رتبه نخست قرار گرفت که ناشی از اهمیت شاخص های "رضایتمندی کلی از تأسیسات زیربنایی و روابط همسایگی" در محله گلشهر است؛ ضمن آنکه شاخص تأثیر مترو بر کاربری تجاری نیز دارای بیشترین اهمیت از نگاه پاسخگویان است. همچنین بررسی فرضیه ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه نشان داد که در چهار معیار مذکور، در محله گلشهر کرج می توان به اثر مثبت احداث ایستگاه متروی 45 متری بر عرصه های پیرامونی پی برد. در گام بعد، عناصر اثرگذار بر یکپارچگیِ اثربخشیِ سامانه های حمل ونقل همگانی و عرصه های زمین و کاربری های مرتبط، با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای اولویت بندی معیارها و شاخص ها، مورد ارزیابی قرار گرفتند. براساس نتایج، معیارهای حمل ونقل، اقتصادی، اجتماعی و محیطی به ترتیب دارای بیشترین تا کمترین اهمیت هستند.

ساختار گردشگری شهری یک مکان شهری، دربرگیرنده عواملی است که می تواند انگیزه بیشتری برای تقاضای گردشگری آن مکان فراهم آورد. مراکز خرید یکی از مهمترین عامل مؤثر بر رشد و رونق گردشگری شهری است. کیفیت محیط مراکز خرید شهری عبارت است از شرایط کالبدی فضایی محیط،که نشان دهنده از شرایط کالبدی فضایی محیط،که نشان دهنده میزان رضایت و یا عدم رضایت شهروندان از محیط شهری میباشد هدف پژوهش حاضر تجزیه و تحلیل شاخص های کیفیت محیط در مرکز خرید اپال برای جذب گردشگر است این مکان بزرگ ترین مرکز خرید شمال غرب تهران محسوب می شود.در این پژوهش نه مولفه کیفیت محیط مورد ارزیابی قرارگرفت. در این پژوهش نه مولفه کیفیت محیط مورد ارزیابی قرارگرفت.جامعه آماری این پژوهش براساس فرمول کوکران، 385 نفر از بازدیدکنندگان این مرکزخرید را تشکیل می دهد. برای جمع آوری داده ها از روش میدانی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش آمار ناپارامتری و نرم افزار spss انجام شد. نتایج نشان می دهد که که در بین شاخص های کیفیت محیط تنوع کاربری های مرکز خرید و نیز شاخص کیفیت بصری و زیبایی منظر بیشتریت تاثیر را بر روی جذب گردشگران شهری داشته است. به عبارتی دیگر 3/60 درصد از تغییرات جذب گردشگران شهری توسط کاربری های موجود در مرکز خرید و نیز کیفیت بصری و زیبایی منظر پیش بینی می شود و در سطح اطمینان 95 درصد معنا دار است.cزیرا سطح معنا داری مسیر کمتر از 50/0 است (05/0 >0001/0 =P) است و می توان نتیجه گرفت که تنوع کاربری ها موجود در مرکز خرید به طور مستقیم بر جذب گردشگران شهری تاثیر معنا داری دارد.

مقدمه: .یکی از سیاست های نوین در مدیریت یکپارچه به کارگیری اقدامات و پروژه های محرک توسعه با اهداف تسریع و تسهیل فرایند تحول در این بافت ها با بهره گیری از مشارکت و توان اجتماعی ساکنان و استفاده از ظرفیت های محلی است. تا زمانی که در احیای بافت های فرسوده، منافع ساکنان در نظر گرفته نشود، نمی توان به احیای سریع بافت های فرسوده امید داشت. هدف: مسأله و هدف اصلی که در این پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت، بررسی تاثیرمولفه های مدیریت یکپارچه سازی شهری براجرای پروژه های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان است. از این رو ضمن بازشناسی مولفه های مدیریت یکپارچه شهری، تاثیر مولفه های ان برتحقق پذیری و اجرای پروژه های محرک توسعه ارزیابی شده است. روش شناسی: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز از دو روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهر زنجان با ۴۹۰ هکتار بافت فرسوده با معضل اساسی عدم مدیریت یکپارچه شهری بین سازمان ها مواجه است. یافته ها و بحث: یافته های این پژوهش نشان می دهد که سه عامل وحدت فرماندهی (ضریب ۰.۳۸۹)، حکمرانی خوب (ضریب ۰.۳۵۳)، و بستر و تعامل (ضریب ۰.۳۲۳)، عوامل اصلی در اجرای پروژه های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی زنجان هستند. این عوامل بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و ذهنی تأثیر می گذارند. از منظر مدیریت یکپارچه شهری، مؤثرترین اقدامات شامل ساماندهی توسعه کالبدی مطلوب، اصلاح کاربری ها، و برانگیختن مشارکت و سرمایه اجتماعی است. مدل کلی تحقیق در سطح اطمینان ۹۵٪ معنادار بوده و قابلیت پیش بینی تغییرات متغیر وابسته را دارد. نتیجه گیری: بر اساس نظر پرسش شوندگان، بافت فرسوده مرکزی زنجان بستری مناسب برای اجرای پروژه های محرک توسعه است. اثرگذاری سه شاخص کلیدی (وحدت فرماندهی، حکمرانی خوب، و تعامل) در این بافت منجر به ارتقاء هویت و افزایش مشارکت اجتماعی-فرهنگی شده است. همچنین، این شاخص ها توسعه فیزیکی محلات را هدایت کرده، کاربری های مورد نیاز را افزایش داده و به یکپارچه سازی و حفاظت از بافت های ارزشمند شهری کمک می کنند.

هدف: با هدف بررسی نقش عوامل مؤثر بر توانمندسازی شهروندان در بستر فعالیت تشکل های مدنی انجام گرفته است. روش: چارچوب مفهومی تحقیق بر پایه روابط بین سازه های «وجود افراد متخصص و تجربه تشکل ها»، «همبستگی اجتماعی»، «ارائه راهبردهای مدون»، «مقبولیت تشکل های مدنی» و «توانمندسازی» طراحی و در قالب مدل معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل اعضای فعال در تشکل های مدنی مناطق کوهستانی بوده و داده ها از طریق پرسش نامه استاندارد گردآوری و با استفاده از نرم افزارهای تحلیل آماری تحلیل شدند. نتایج: یافته ها حاکی از آن است که تمامی مسیرهای فرض شده در مدل مفهومی، از نظر آماری معنادار و مورد تأیید قرار گرفته اند (سطح معناداری کمتر از 0.001). شاخص های پایایی (آلفای کرونباخ و CR) و روایی همگرا (AVE) برای بیشتر سازه ها در سطح مطلوب ارزیابی شده اند و روایی تمایزی نیز با توجه به مقادیر AVE در مقایسه با همبستگی بین سازه ها تأیید گردید. سازه توانمندسازی با مقدار ضریب تعیین 0.798 و شاخص Q² برابر با 0.733 بیشترین قدرت تبیینی و پیش بینی پذیری را در مدل داشته و به عنوان متغیر مرکزی نقش مهمی در ارتقاء مقبولیت و عملکرد تشکل های مدنی ایفا می نماید. همچنین، شاخص تورم واریانس (VIF) کمتر از 2 برای تمامی متغیرها بیانگر عدم وجود مشکل هم خطی در مدل است.. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که وجود افراد متخصص و دارای تجربه، از طریق ارتقاء همبستگی اجتماعی و ارائه راهبردهای مدون، تأثیر مثبت و معناداری بر توانمندسازی شهروندان دارد.

 هدف این پژوهش بررسی نقش مولفه های کالبدی – محیطی بر پایداری اجتماعی در محله بان برز شهر ایلام است این شهر اخیراً از رشد جمعیتی و کالبدی چشمگیری برخوردار بوده است، از جمله نتایج این رشد شتابان ناهمگون شکل گیری مناطق اسکان غیر رسمی در این شهر است. مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی به کمک پرسش نامه انجام یافته است. متغیر مستقل را شاخص های کالبدی- محیطی و متغیر وابسته این پژوهش شاخص های پایداری اجتماعی است. جامعه آماری پژوهش را ساکنین محله بان برز شهر ایلام تشکیل می دهند و روش نمونه گیری به صورت تصادفی بوده که بر اساس فرمول کوکران تعداد نمونه 384 نفر تعیین شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون و آنوا استفاده شده است. متغیرهای فرم فضا، نفوذپذیری، فضای سبز در مجموع 8/78 درصد از تغییرات را در پایداری اجتماعی پیش بینی، می نمایند. بالاترین ارتباط معناداری مربوط به فرم و فضا (01/0> P، 0542/0 r=) و پایین ترین ضریب همبستگی مربوط به مولفه محصوریت (01/0> P، 0438/0r=) است. تأثیر متغیرهای کالبدی – محیطی نشان داد که تمام متغیرهای شش گانه (فرم فضا، نفوذپذیری، کف سازی و مبلمان شهری، فضای سبز، محصوریت، رنگ آمیزی و ظاهر ابنیه) تأثیر مستقیم بر پایداری اجتماعی در محدوده مورد مطالعه دارند. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که در حالت کلی بین مؤلفه های مولفه های کالبدی – محیطی با پایداری اجتماعی رابطه مستقیم و پیوستگی معنادار آماری وجود دارد.

مقدمه:  بازارچه مرزی واقع در نقاط مرزی و در جوار گمرکات مجاز می توانند فضایی را در اختیار شهروندان دو سوی خط مرزی قرار دهند تا معاملات خود را با رعایت مقررات به انجام برسانند. تاثیرات چنین بازارچه هایی نه تنها بر نقاط همجوار تاثیر گذار است بلکه می تواند از جنبه های منطقه ای بر کیفیت شهروندان تاثیرگذار باشد.هدف:  هدف این مقاله بررسی تطبیقی تاثیرات ابعاد اقتصادی ،اجتماعی وکالبدی بازارچه میلک بر سطح کیفیت زندگی شاغلین در شهر زابل است. سوال اصلی اینگونه است که آیا بازارچه مرزی میلک بر کیفیت زندگی ساکنان تاثیرگذاشته است؟ و در صورت تاثیرگذاری کدام ابعاد بیشترین میزان را دارند؟روش شناسی:  رویکرد غالب تحقیق از نظر (ماهیت و روش)، توصیفی–تحلیلی می باشد. جهت سنجش تأثیرگذاری بازارچه میلک بر روی کیفیت زندگی شاخص و گویه ها با توجه به سؤال و اهداف تحقیق در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی تعیین شده است که هر کدام به گویه های جزیی تری تقسیم شدند و در مجموع پانزده گویه مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. از نرم افزار SPSS برای تحلیل داده ها استفاده شده است. جامعه آماری مشتمل بر سرپرستان خانوار شاغل در بازارچه میلک به تعداد 1298 نفر می باشد که حجم نمونه این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 254 نفر تعیین گردید.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی شامل شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان می باشد .یافته ها و بحث:  نتایج پژوهش نشان می دهد که عملکرد بازارچه میلک به میزان یکسانی شاخص های مورد بررسی را تحت تاثیر قرار نداده است. نتایج رگرسیون در زمینه رتبه بندی تأثیر بازارچه میلک حاکی از آن است که متغییر اقتصادی با 45% و متغییر اجتماعی با 37% و متغییر کالبدی با 22% به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار تأثیرپذیری را تبیین می نمایند. بازارچه ملیک در ایفای تأثیرگذاری بر بهبود سطح کیفی زندگی در ابعاد اقتصادی موفق عمل کرده است زیرا سطح معنی داری محاسبه شده کمتر از آلفای 05.0 می باشد.نتیجه گیری: در سال های اخیر شاهد اجرای بازارچه های مرزی در مقیاس های متفاوت بوده ایم که هر کدام اثرات و پیامدهای متفاوتی را بر محیط های جغرافیایی بر جای گذاشته اند. پژوهش حاضر می تواند معیار قابل استنادی در اختیار برنامه ریزان منطقه ای بخصوص در نقاط مرزی بگذارد. به این منظور پیشنهاداتی نیز در انتها ارائه گردیده است.

ازمینه و هدف: امنیت از مهم ترین مقولات وابسته و پیوسته با شهر است. یکی از رویکردهای مهم برای کنترل و مدیریت امنیت، رویکرد حکم روایی خوب شهری است. این نظریه می تواند مقوله امنیت فضاهای شهری را از طریق ارتقای شاخص های هشت گانه در محلات شهری محقق نماید. هدف این پژوهش، ارزیابی جایگاه اثرات مؤلف های حکم روایی خوب شهری بر تحقق بخشی ابعاد امنیت در فضای شهری مطالعه موردی منطقه 9 شهر تهران است. در ای ن پژوه ش پ س از بررس ی مبان ی نظ ری مرتب ط، مؤلفه ه ای حکم روایی خوب شهری ب ه عن وان مؤلفه مؤثر بر تحقق بخشی ابعاد امنیت در فضای شهری منطقه 9 شهر تهران مورد بررسی قرارگرفت. روش: با توجه به شاخص های مورد بررسی، نوع پژوهش کاربردی و روش بررسی آن توصیفی-تحلیلی اس ت. ب رای گ ردآوری اطلاعات در زمینه اثرات شاخص ها و مؤلفه های حکم روایی خوب شهری در تحقق بخشی امنیت محلات شهری از دو روش کتابخانه ای و پیمایشی استفاده شده است. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش توسط پرسش نامه پژوهش گرساخته جمع آوری شده است. برای شناسایی شاخص های حکم روایی خوب شهری و گویه های مرتب با آن ها از مطالعات مرتب با حوز ه تخصصی حکم روایی شهری استفاده شده است و هشت شاخص مهم که در شاخص های سازمان ملل نیز به آن ها اشاره شده است در این زمینه شناسایی شد و مبنای طراحی پرسش نامه به عنوان ابزار در مطالعات پیمایشی مورد استناد قرار گرفت. اعتبار پرسش نامه ها با روش صوری و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ انجام شد. جامعه آماری پژوهش شهروندان ساکن در فضای شهری منطقه 9 شهر تهران بودند که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر در نظر گرفته شد.یافته ها: یافته های پژوه ش حاک ی از آن اس ت میزان پیش بینی شده ارتقاء امنیت در محلات مورد هدف با هم دیگر بسیار متفاوت است. رابطه بین تمام شاخص های پژوهش معنی دار است. هم بستگی بین شاخص های حکم روایی خوب شهری با شاخص شفافیت، عدالت و انصاف و نیز اثر بخشی در سطح پایین و در شاخص های مشارکت، اجماع سازی در سطح متوسط و نیز در بین شاخص حاکمیت قانون، پاسخ گویی، کارایی در سطح بالاتری ارتباط معنی دار برقرار است.نتیجه گیری: مجموع نتایج نشان داده است که میزان بیش بینی شاخص های حکم روایی خوب شهری در محلات مورد بررسی متفاوت است. به طوری که محلات صنعتی فتح، شهید دستغیب ضریب شاخص مثبت است و محلاتی هم چون امام زاده عبدالله و شمشمیری دارای ضریب متوسط و محله های مهرآباد جنوبی، سرآسیاب، استاد معین و دکتر هوشیار در آن ها ضریب رگرسیون منفی است.

زمینه و هدف : پژوهش حاضر با هدف شناسایی و سنجش عوامل موثر بر انتخاب مقصد گردشگری شهری در مناطق ساحلی تدوین شده است.. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده ها، پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری گردشگرانی است که در مرداد 1397 در مکان های گردشگری شهر آستارا در استان گیلان در دسترس بودند. روش شناسی : روایی و پایایی پرسشنامه ها بررسی گشت و به منظور تحلیل داده ها از SPSS و آزمون های آمار ناپارامتری استفاده شد. یافته ها : با توجه به یافته های تحقیق، تاثیر تداعی برند بر انتخاب مقصد گردشگری، ضرایب مسیر 89/0 به دست آمد که اثر مثبت میان این عوامل را بیان می کند. با توجه آماره T (19) در سطح 95 درصد معنادار است و این نکته بیانگر آن است که کیفیت ادراک شده به میزان 76/0 انتخاب مقصد گردشگری را تبیین می کند. رابطه خطی بین مولفه ها معنادار است (000/0 p≤ ) تحلیل معادله رگرسیون نیز نشان می دهد که از بین عوامل موثر بر انتخاب در مقصد گردشگری به ترتیب کیفیت درک شده برند مقصد (0518/0 = p ، 01/4 = β) و تداعی برند مقصد (0356/0 = p ، 06/2 = β) بیشترین تاثیر را در مقصد گردشگری دارند. نتیجه گیری و پیشنهادات : نتایج نشان داد که بین عوامل موثر در مقصد گردشگری ارتباط معناداری وجود دارد. کیفیت ادراک شده عامل اصلی در انتخاب مقصد گردشگری است و تاثیر قابل توجهی بر سایر ابعاد ویژه برند دارد. شاخص کیفیت درک شده در مقصد گردشگری به طور مستقیم انتخاب مقصد گردشگری را تحت تاثیر قرار می دهد.