ماندانا پرستنده خیال

تدبر در قرآن وظیفه ای همگانی است که باید با روشی منظم و ضابطه مند دنبال شود. یکی از ابزارهای این تدبر، نظریه های علمی درباره ساختار قرآن و نظم آن است. نظریه زوجیت سوره ها، که به بررسی ارتباط میان سوره های پیاپی یا مجاور که همان زوج سوره ها هستند می پردازد و گامی مؤثر در شناخت نظم درونی قرآن محسوب می شود. این زوج ها که شامل دو یا سه سوره هستند، با ایجاد هم افزایی معنایی، فهمی عمیق تر از آیات را نسبت به مطالعه تک سوره ای فراهم می کنند. پژوهش در زمینه زوجیت سوره ها، پاسخی علمی به شبهات مستشرقین درباره پراکندگی ساختاری قرآن است و در راستای اثبات انسجام آن اهمیت دارد. هدف این تحقیق، ارائه روشی کاربردی برای تدبر غیرسلیقه ای و تقویت انس و درک بهتر معانی قرآن در میان عموم مردم و پژوهشگران است. روش در مرحله گردآوری داده ها کتابخانه ای و در مرحله تحلیل داده ها از نوع توصیفی_تحلیلی است. نتایج نشان می دهد که در بررسی زوج سوره ها، دو رویکرد قابل طرح است: رویکرد تأنیسی با ۹ گام و رویکرد تثبیتی با ۱۰ مرحله.

بعضی از آیات قرآن می توانند در نگاه ابتدایی در ذهن مخاطب ایجاد اشکال نمایند. برخی از این موارد، آیاتی هستند که به بحث حسن و قبح عقلی مرتبط می شوند. حسن وقبح اعمال و پیامد ناشی از آن اولاً در بعد مسائل اخلاقی و ثانیاً به عنوان یک پیش فرض ذهنی و الگوی عملی نیازمند شالوده عمل و چارچوب است؛ لذا، به استناد ادله ی قطعی چون عقل، قرآن و سنت مطالعه ی حسن وقبح اعمال در دنیا و آخرت حائز اهمیت است. ضرورت این پژوهش ذیل رفع اشکال شکل گرفته در آیه توجیه می گردد، زیرا آیه 34 سوره ی مبارکه مطففین «فَالْیَوْمَ الَّذِینَ آمَنُوا مِنَ الْکُفَّارِ یَضْحَکُونَ» بدان معناست که مؤمنان در بهشت برین کفار را مسخره می نمایند، حال آنکه در بهشت بدی راه ندارد. این پژوهش در مقام گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای و در مرحله ی پردازش داده ها به روش تحلیلی-توصیفی درصدد پاسخ به مجهولات و نقد اشکال موردنظر می باشد و در ضمن اثبات دلالت آیه بر استهزاء، با دو رویکرد اخلاقی و فلسفی اشکال را پاسخ می گوید.