سجاد عمرانی

عهدنامه مالک اشتر، به عنوان یکی از متون منسوب به امیرالمؤمنین علی۷، اثری بنیادین در اندیشه سیاسی اسلام و  چارچوبی جامع برای حکمرانی اسلامی است. وداد القاضی، پژوهشگر معاصر، با استناد به شواهدی، اصالت انتساب این متن به امام علی۷ را به چالش کشیده و آن را ساخته دوره فاطمیان می داند. این ادعا، پایه های استناد به این متن کلیدی را متزلزل می سازد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی - انتقادی و با تمرکز بر نقد مبانی و شواهد القاضی، در پی پاسخ به این پرسش هاست: استدلال های القاضی بر انکار اصالت و انتساب فاطمی عهدنامه بر چه مبانی ای استوار است؟ این استدلال ها در ترازوی نقد تا چه میزان معتبر و قانع کننده هستند؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین مستندات القاضی در مواجهه با قرائن مستحکم خلاف آن، از استواری لازم برخوردار نیستند؛ طُرُق معتبر و زودهنگامِ نجاشی و شیخ طوسی در قرن پنجم هجری، انتساب متن به امام علی۷ را پیش از دوره فاطمیان تأیید می کند و هماهنگی عمیق محتوای عهدنامه با خطبه ها و نامه های مسلَّم امام در نهج البلاغه و مصادر کهن، ادّعای جعل در دوره متأخّر را رد می کند. در نتیجه، ادعای جعل و انتساب فاطمی عهدنامه را فاقد پشتوانه علمی کافی ارزیابی می کند و بر اصالت این سند تأکید می ورزد.

هدف از تحقیق حاضر، بررسی جامعه شناختی تقلب دانشگاهی در میان دانشجویان است. این پژوهش در پرتو نظریه های انتخاب عقلانی و بازدارندگی، موضوع تقلب دانشگاهی دانشجویان را بررسی کرده است. روش این تحقیق بر پایه روش پیمایشی و شیوه نمونه گیری آن تصادفی طبقه ای متناسب با حجم است. جامعه آماری این تحقیق، دانشجویان دانشگاه مازندران اند و برای گردآوری اطلاعات از ابزار پرسش نامه استفاده شده است. حجم نمونه این تحقیق برابر با 401 دانشجو است که اطلاعات به دست آمده از آنان با استفاده از نرم افزار  spssتجزیه و تحلیل شد. نتایج این پژوهش نشان داده است که متغیرهای نیازهای منفعت گرایانه، باورهای اخلاقی، مجازات غیررسمی و خودکنترلی، قابلیت پیش بینی متغیر تقلب دانشگاهی را دارند. تقلب دانشگاهی در میان دانشجویان، تحت تأثیر میزان ادراک از مجازات غیررسمی، یعنی احساس گناه، شرمساری و طرد شدن به وسیله ی اشخاص مهم، کاهش پیدا می کند. هنگامی که باور اخلاقی فرد، تقلب را به عنوان تقابل با ارزش ها تلقی کند نیز، از آن پرهیز می شود. از طرفی، گاهی افراد براساس اینکه تقلب چه هزینه و یا فایده ای به همراه دارد، دست به تقلب یا پرهیز از آن می زنند. در نهایت دستاورد نظری این پژوهش، حمایت تجربی نسبی از تئوری های انتخاب عقلانی و بازدارندگی در تبیین تقلب دانشگاهی است.