شکیبا احمدی

مسئله شناخت ترجیحات مطالعاتی کودکان و نوجوانان، پیش نیازی بنیادین برای پر کردن شکاف میان سیاست گذاری های رسمی و سلیقه واقعی مخاطب است. پژوهش حاضر باهدف بررسی داده محورِ این ترجیحات و با تکیه بر «گفتمان مخاطب محور»، در بستر سی وچهارمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران انجام شد. این مطالعه آمیخته از نوع طرح تنیده (لانه گزیده)، روی نمونه ای شامل ۱۵۱۷ نفر (در بازه سنی ۹ تا ۱۸ سال) اجرا گردید. داده های کمّی از طریق پرسشنامه الکترونیکی (تحلیل با نرم افزار Excel) و داده های متنیِ مکمل، با روش «تحلیل مضمون» (در نرم افزار MAXQDA) بررسی شدند. یافته ها بر اساس توزیع جمعیت شناختی نشان داد که دختران (با ۷۶ درصد) مشارکت بسیار بالاتری در رفتار کتاب گزینی دارند و ژانرهای علمی تخیلی (۵۰.۳ درصد) و فانتزی در صدر انتخاب ها قرار دارند. یکی از مهم ترین یافته ها، ترجیح قاطع ۹۲.۵ درصدیِ این نسل به مطالعه نسخه کاغذی است؛ درحالی که هم زمان، فضای مجازی (با ۱۸درصد) جایگزین نهادهای سنتی در کشف و معرفی کتاب شده است. تحلیل کیفیِ آثاری چون شاهنامه فردوسی و شازده کوچولو ثابت کرد که مضامینی نظیر تاب آوری، هدفمندی و معنویت، هسته معناییِ تجربه خواندن را شکل می دهند. افزون براین، بررسیِ اولویت ها نشان داد که ناشران خصوصیِ متمرکز بر ادبیات فانتزی، اقبالِ بیشتری نسبت به نهادهای سنتی یافته اند. درنتیجه، سیاست گذاریِ کارآمد در ترویج ادبیات کودک، مستلزم گذار از رویکردهای تجویزیِ بزرگسال محور و ایجاد پیوندی تعاملی باتجربه زیسته و نیازهای روان شناختیِ مخاطبِ واقعی است.

هدف: این مطالعه با هدف شناخت عوامل موثر بر ادراک مدیران و معلمان از نقش مشاور مدرسه و تبیین جایگاه و اهمیت آن در چالش های پیش روی تثبیت نقش مشاوران مدارس انجام شد. روش: روش تحقیق در این پژوهش مرور نظام مند و توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی مقالات علمی- پژوهشی چاپ شده در مجلات معتبر داخلی و خارجی در دهه اخیر بوده است. مقالات این مطالعه مروری از طریق جستجوی پایگاه های نورمگز، پایگاه اطلاعاتی جهاد دانشگاهی، مگ ایران، پرتال جامع علوم انسانی، الزیویر، سیج، تیلور و فرانسیس، اسپرینگر، وایلی و ام.دی. پی.آی به دست آمدند. یافته ها: 25 مقاله بر اساس معیار های ورود مطالعه وارد مرور نهایی شدند. این مقالات در قالب روش های اقدام پژوهی، پیمایشی، روش کیو، آزمایشی، گروه متمرکز، مصاحبه، پدیدارشناسی، همبستگی و گراندد تئوری صورت پذیرفته بود. واکاوی این پژوهش ها نشان داد سه دسته عوامل شامل عوامل مربوط به مدرسه و اجتماع، عوامل مربوط به معلمان و مدیران و عوامل مربوط به مشاوران در ادارک مدیران و معلمان از نقش مشاور مدرسه مؤثرند. نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت عدم آگاهی مدیران و معلمان از نقش تحول یافته مشاوران مدارس از مهم ترین عوامل مربوط به ادارک متناقض معلمان و مدیران بوده و بهترین روش برای حل این مسئله وجود یک شورای مشاوره در هر مدرسه، متشکل از مدیر، معلمان و مشاور مدرسه است. این شورا با آگاه سازی مدیران و معلمان از نقش مشاور و پیگیری اهداف و برنامه مشاور مدرسه موجبات تثبیت نقش مشاور مدرسه فراهم کرده و فرایند تحقق اهداف آموزش وپرورش را تسهیل می کند.