مصطفی عاشقی

هدف: ذهن آگاهی در محیط کار به عنوان یک کمک کننده برای تقویت رفتار شغلی پویا با تقویت تعامل، تنظیم هیجانی، سازگاری و روابط بین فردی مثبت عمل می کند؛ بنابراین با توجه به شناخت فزاینده سازمان ها از مزایای ذهن آگاهی، می توان نیروی کاری پویا و فعال تر را پرورش داد. برهمین اساس، پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین ذهن آگاهی در محیط کار با بهزیستی و رفتار شغلی پویا به عنوان نقش میانجی گری ذهن آگاهی سازمانی انجام گرفت. طرح پژوهش/ روش شناسی/ رویکرد: این مطالعه به صورت توصیفی و همبستگی بوده و جامعه آماری شامل کارکنان شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران منطقه لرستان در سال ۱۴۰۳ است و سیصد نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش نامه های ذهن آگاهی در محیط کار، ذهن آگاهی سازمانی، بهزیستی سازمانی و رفتار شغلی پویا بود. داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری و نرم افزارهای اس پی اس اس نسخه بیست وشش و ایموس نسخه بیست ودو تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری، برازندگی الگوی پیشنهادی را تأیید می کند. نتایج نشان می دهد همه مسیرهای مستقیم به استثنای مسیر ذهن آگاهی سازمانی به بهزیستی سازمانی، همچنین هر دو مسیر غیرمستقیم، معنی دار بودند؛ بنابراین ذهن آگاهی سازمانی نقش میانجی گری در ارتباط ذهن آگاهی در محل کار با رفتار شغلی پویا و بهزیستی دارد. ارزش/ اصالت پژوهش: این مطالعه با ارزیابی نقش ذهن آگاهی در ارتقای بهزیستی و رفتار شغلی پویا، در جهت بهبود کیفیت زندگی کارکنان و افزایش بهره وری سازمان که اصول مهم روانشناسی صنعتی و سازمانی هستند، گام برمی دارد. پیشنهادهای اجرایی/ پژوهشی: با توجه به تأیید مدل پیشنهادی، سازمان ها باید آموزش های ذهن آگاهی و ذهن آگاهی سازمانی را برای کارکنان فراهم کنند و توجه ویژه ای به این متغیرهای فردی و سازمانی در فرایند جذب و استخدام داشته باشند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین رهبری اخلاقی و  هویت سازمانی با رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان با میانجی گری تعهد سازمانی انجام گرفت. رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان به رفتارهایی گفته می شود که طی آن افراد اقدام به نقض ارزش های اصلی جامعه، آداب و رسوم، قوانین یا معیارهای رفتاری مناسب به منظور ارتقای عملکرد سازمان یا اعضای آن انجام می دهند. این تعریف دو بُعد از رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان را برجسته می کند. اول، رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان، رفتاری غیراخلاقی است؛ زیرا شامل اعمالی می شود که بر خلاف ارزش ها، قوانین یا هنجارهای اجتماعی است. دوم این که، رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان، رفتاری تعمدی است که با هدف منفعت رساندن به سازمان، اعضای سازمان و یا رهبرشان انجام گیرد. پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش حاضر شامل کلیه کارکنان دانشگاه شهید چمران اهواز بود که از میان آن ها 133 نفر به روش تصادفی طبقه ای به عنوان نمونه پژوهش حاضر انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش نامه رهبری اخلاقی براون و همکاران، پرسش نامه هویت سازمانی مائل و اشفورث، پرسش نامه تعهد سازمانی آلن و مایر و پرسش نامه رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان آمفرس و همکاران است. داده ها از طریق الگویابی معادلات ساختاری و با نرم افزارهای SPSS-23 و AMOS-23  تحلیل شدند. تحلیل های الگویابی معادلات ساختاری برازش الگوی پیشنهادی را تأیید کرد. نتایج حاکی از آن بود که رهبری اخلاقی و هویت سازمانی بر رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان تأثیر مثبت و معنی داری دارند (01/0p<). همچنین، نقش میانجی تعهد سازمانی در رابطه بین رهبری اخلاقی و هویت سازمانی با رفتار غیر اخلاقی به نفع سازمان تأیید شد (01/0p<). در مجموع، نتایج نشان داد وقتی سازمانی دارای رهبری اخلاقی باشد و کارکنان کار خود را بامعنا تلقی کنند و دلبستگی بالایی به کار و محیط کار داشته باشند در چنین شرایطی تعهد سازمانی بیشتری را خواهند داشت و طبق نظریه تبادل اجتماعی به دنبال جبران خواهند بود و برای سود رساندن به سازمان خود احتمالاً رفتار غیراخلاقی به نفع سازمان بیشتری خواهند داشت.