توثیقات عام از منظر فریقین(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲۳
341 - 374
حوزههای تخصصی:
مهمترین وظیفه دانش رجال، راوی شناسی است. شناخت راوی گاه به توثیقات خاص و گاه به یاری قواعد عام رجالیان میسر می شود. شیعه و اهل سنت برای برون رفت از فقدان داده ها در حوزه راوی شناسی به بازسازی قواعدی کلان موسوم به توثیقات عام روی آورده اند. پژوهش پیش رو به دنبال پاسخ به این پرسش است که: در بین فریقین مهمترین توثیقات عام کدامند؟ و چه اشتراک و افتراقی در بین شیعه و اهل سنت در این زمینه وجود دارد؟ و نظر اندیشمندان برجسته شیعه و اهل سنت در مورد هر یک از توثیقات چیست؟ این نوشتار با روش کتابخانه ای و شیوه توصیفی تحلیلی و پژوهشی شکل گرفته است. در این پژوهش دریافتیم سه نوع توثیق عام در بین فریقین وجود دارد: قسم اول توثیقاتی که بین شیعه و اهل سنت مشترک است نظیر توثیق راویان کتاب ها، توثیق مصاحبان معصوم و قسم دوم توثیقات مختص شیعه می باشد مثل اصحاب اجماع، وکالت راوی، مشایخ اجازه، اکثار روایت، مشایخ ثقات و ترحّم و ترضّی و قسم سوم توثیقاتی که اختصاص به اهل سنت دارد و در رجال شیعه کارایی لازم را ندارد مانند تعدیل راویان سه قرن نخست، تعدیل راویان مشهور، وقوع راوی در سلسله سند حدیث صحیح، مسکوت گذاشتن راوی با اینکه در دسترس جارح بوده، تحدیث راوی ثقه از راوی مجهول و توثیق شخص مبهم. در نتیجه در رجال شیعه شمار توثیقات عام بسیار فراگیر تر است هر چند که قائلان به توثیقات عام گوناگون بوده و غالبا مورد پذیرش اصولیان نیستند و بیشتر مورد پذیرش اخباریان شیعه است.