نهیه سنگین آبادی

کردستان همواره در طول تاریخ محل همزیستی و تعامل اقوام و ادیان و مذاهب گوناگون بوده است. یهودیان، هرچند بخش کوچکی از جمعیت منطقه را تشکیل می دادند، نقش مهمی در تحولات اجتماعی و اقتصادی آن ایفا کردند. بهبود شرایط اجتماعی و وضعیت حقوقی آنان امکان مشارکت گسترده تر در تجارت، بازرگانی و شبکه های اقتصادی منطقه ای را فراهم ساخت، هرچند فعالیت هایشان همواره تحت تأثیر روابط با حکومت مرکزی، تعامل با دولت های خارجی و روابط با اکثریت مسلمان منطقه قرار داشت. این پژوهش با بهره گیری از منابع آرشیوی و داده های تاریخی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به بررسی فعالیت های اقتصادی یهودیان کردستان از انقلاب مشروطه تا پایان دوره رضاشاه می پردازد و عوامل موفقیت یا محدودیت های آنان را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که یهودیان کردستان توانستند جایگاه مستحکمی در اقتصاد منطقه ایجاد کنند و به عنوان بازرگانان فعال در شبکه های تجاری میان ایران، عثمانی و بین النهرین نقش برجسته ای ایفا نمودند. انتخاب حرفه هایی با حساسیت اجتماعی کمتر، توانایی مدیریت محدودیت های ساختاری و بهره گیری از فرصت های نوظهور، از مهم ترین عوامل موفقیت اقتصادی آنان بوده است.

هر تاریخ شفاهی نتیجه تولید انبوه اطلاعات تاریخی توسط انسان هایی است که بدون واسطه در متن حوادث شرکت داشته اند و یکی از شیوه های پژوهش در حوزه تاریخ است. این شیوه پژوهش به دلیل دستیابی به منابع و وقایع و رویدادهای تاریخی از اهمیت زیادی برخوردار است. جهت گسترش وسط تاریخ شفاهی باید به این سؤالات پاسخ داد. جایگاه تاریخ شفاهی در عرصه تحقیقات تاریخی چگونه است ؟ اعتبار مستندات روایات شفاهی ازنظر علمی تا چه حد است ؟ کارکردهای تاریخ شفاهی چیست ؟ جایگاه تاریخ شفاهی در عرصه تاریخ نگاری کجاست؟ در این مقاله تلاش می شود که تعریفی از تاریخ شفاهی ارائه گردیده و کارکردهای تاریخ شفاهی و اعتبار مستندات آن و جایگاه تاریخ شفاهی در عرصه تاریخ نگاری تا حدودی مشخص گردد.