اکرم قربعلی

زمینه: آشفتگی استنتاج به عنوان شکست در تشخیص ماهیت غیرواقعی وسواس ها به علت وجود نوعی استدلال ذهنی تعریف شده و به نظر می رسد ارتباط ویژه ای با اختلال وسواس- ناخودداری داشته باشد. مسأله پژوهش حاضر، تعیین ویژگی های روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه بسط یافته آشفتگی استنتاج ( ICQ-EV ) (2010) است. هدف: هدف از این پژوهش بررسی مقدماتی درستی و قابلیت اعتماد نسخه فارسی ICQ-EV در نمونه غیربالینی بود. روش: در این پژوهش از طرح تحقیقی همبستگی استفاده شد و برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده گردید. نمونه مورد مطالعه شامل 207 نفر از دانشجویان دانشگاه شاهد بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شده بودند. پرسشنامه های پادوآ- نسخه دانشگاه ایالتی واشنگتن ( PI-WSUR ) (1996) و نشانگان مرضی مزاج و اضطرب ( MASQ-D30 ) (2010) برای بررسی درستی همگرا و پرسشنامه های باورهای وسواسی ( OBQ-44 ) و همجوشی فکر- عمل ( TAF ) برای بررسی درستی واگرا استفاده شدند. قابلیت اعتماد پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و قابلیت اعتماد بازآزمایی به فاصله دو هفته (0/01> p ) محاسبه گردید که نتایج آن حاکی از قابلیت اعتماد مطلوب پرسشنامه بود.. یافته ها: رابطه معنادار ICQ-EV با نشانه های وسواس- ناخودداری (0/01> p ) از درستی همگرای این پرسشنامه حمایت کرد. نتیجه گیری: همچنین، معناداری این رابطه پس از کنترل متغیرهای شناختی (0/01> p ) حاکی از درستی واگرای این پرسشنامه بود.

هـدف ایـن پژوهـش مقایسـۀ سـبک‌های والدگـری و ابعـاد ناهنجـار شـخصیت مـادران نوجوانـان دارای اختـلال اضطـراب اجتماعـی بـا نوجوانـان فاقـد ایـن اختـلال بـود. بـر مبنـای یـک طـرح علّـی- مقایسـه‌ای، بـا سـیاهۀ هـراس اجتماعـی (کانـور و دیگـران، ۲۰۰۰)، دو گـروه ۳۰ نفـری از نوجوانـان دارای اختـلال اضطـراب اجتماعـی و فاقـد آن بـا روش نمونه‌بـرداری هدفمنـد انتخـاب شـدند و مـادران آنهـا بـه فـرم کوتـاه سـیاهۀ شـخصیتی بـر اسـاس ویراسـت پنجـم راهنمـای تشـخیصی و آمـاری اختلال‌هـای روانـی (انجمـن روانپزشـکی امریـکا، ۲۰۱۳) و پرسشـنامۀ اقتـدار والدیـن (بـوری، ۱۹۹۱) پاسـخ دادنـد. نتایـج تحلیـل واریانـس نشـان داد سـبک والدگـری مسـتبدانه در مـادران گـروه مبتلـا بـه اضطـراب اجتماعـی بیشـتر از گـروه سـالم و سـبک والدگـری مقتدرانـه در آنهـا کمتـر از گـروه سـالم اسـت. در سـبک والدگـری سـهل‌گیرانه، بیـن مـادران دو گـروه تفـاوت معنـاداری دیـده نشـد. نتایـج مربـوط بـه ابعـاد ناهنجـار شـخصیت نشـان داد عواطـف منفـی در مـادران گـروه مبتلـا بـه اضطـراب اجتماعـی بیشـتر از مـادران گـروه سـالم، و مخالفت‌جویـی و بازدارندگـی در مـادران ایـن گـروه بـه شـکل معنـاداری کمتـر از مـادران گـروه سـالم بـود. در بُعـد دل‌گسسـتگی و روان‌گسسـتگی، تفـاوت معنـاداری بیـن مـادران دو گـروه دیـده نشـد. یافته‌هـای ایـن پژوهـش شـواهدی را در جهـت تأییـد نقـش مـادران در اضطـراب اجتماعـی فرزنـدان فراهـم آورده اسـت و می‌توانـد در پیشـگیری و درمـان ایـن اختـلال کاربـرد داشـته باشـد.

خودکارآمدی تحصیلی یکی از عوامل مهمی است که در موفقیت تحصیلی نقش دارد، بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر آن از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف این پژوهش تعیین نقش واسطه ای نشانگان وانمودگرایی در رابطه ی بین خودپنداره ی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه ی آماری پژوهش شامل تمام دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب در سال تحصیلی 1401-1400 بود. 294 دانشجو به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به مقیاس های خودپنداره ی تحصیلی دانشجویان (رینولدز، رامیرز، ماگرینا و آلن، 1980)، نشانگان وانمودگرایی (کلانس، 1985) و خودکارآمدی تحصیلی دانشجویان (اوون و فرامن، 1988) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری همبستگی، تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی بر اساس روش بارون و کنی و آزمون سوبل استفاده شد. یافته ها نشان داد بین نشانگان وانمودگرایی با خودپنداره ی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی همبستگی منفی معنادار و بین خودکارآمدی تحصیلی و خودپنداره ی تحصیلی همبستگی مثبت معنادار وجود داشت. همچنین یافته های تحلیل رگرسیون نشان داد نشانگان وانمودگرایی در رابطه ی بین خودپنداره ی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی نقش واسطه ای دارد. نتایج این پژوهش نشان داد خودپنداره ی تحصیلی منفی، دانشجویان را مستعد وانمودگرایی کرده که به نوبه ی خود به احساس بی کفایتی تحصیلی و بی اعتمادی به توانایی های تحصیلی منجر می شود و در نتیجه خودکارآمدی تحصیلی آن ها را تضعیف می کند.

زمینه: وسواس فکری-عملی و نشخوار فکری سازه های روانشناختی متمایزی هستند که به نظر می رسد مکانیزم های زیربنایی مشترکی دارند و همبودی آن ها می تواند پیامدهای منفی قابل توجهی داشته باشد. هدف این پژوهش بررسی نقش واسطه ای دشواری تنظیم هیجان در رابطه بین خودشفقت ورزی با نشانه های وسواس فکری-عملی و نشخوار فکری بود. روش: طرح پژوهش توصیفی-همبستگی مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مجتمع ولیعصر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب در سال تحصیلی 1401-1402بود. طبق نظر کلاین (2011)، حداقل حجم نمونه در مطالعاتی که از مدل یابی معادلات ساختاری استفاده کرده اند 200 مورد است. از این رو، به منظور افزایش تعمیم پذیری نتایج و با درنظرگرفتن احتمال ریزش آزمودنی ها، 335 دانشجو به شیوه نمونه گیری تصادفی از نوع خوشه ای چند مرحله ای برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. داده-ها با استفاده از سیاهه بازنگری شده وسواس فکری-عملی (فوآ و دیگران، 2002)، مقیاس پاسخ های نشخواری (نولن-هوکسما و مارو، 1991)، فرم کوتاه شده مقیاس دشواری های تنظیم هیجان (بیجوربرگ و دیگران، 2016) و مقیاس خودشفقت ورزی-فرم کوتاه (ریس، پامیر، نف و ون-گاچت، 2011) جمع آوری و با روش تحلیل مسیر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد اثرهای مستقیم موجود در مدل به استثنای اثر خودشفقت ورزی، بر وسواس فکری-عملی معنادار بود. همچنین، اثر غیر مستقیم خودشفقت ورزی (از طریق دشواری تنظیم هیجان) بر نشخوار فکری و وسواس فکری-عملی به طور معناداری مشاهده شد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت خودشفقت ورزی پایین از طریق ایجاد مشکلاتی در تنظیم هیجان، می تواند در بروز یا تشدید نشانه های وسواس فکری- عملی و نشخوار فکری نقش داشته باشد.