نرگس فلاحی

مطالعات بانک جهانی و تحقیقات بین المللی پایدار ساختن معیشت روستایی را راهی مهم برای کاهش فقر در روستاها معرفی کرده اند. معیشت پایدار بر توانایی ها، دارایی ها و فعالیت های لازم برای زندگی تکیه دارد و رویکردی جدید و کلیدی در توسعه پایدار و توانمندسازی فقرا در مناطق روستایی است. این تحقیق با هدف سنجش پایداری معیشت روستاییان در ابعاد و مولفه های مختلف، به وضعیت شاخص های معیشت پایدار در چهار روستای پیرامون شهر اراک به نام های عقیل آباد، گوار، انجدان و امان آباد پرداخته است. مولفه های کلیدی مورد بررسی در این تحقیق، سرمایه های انسانی، اجتماعی، فیزیکی، مالی و طبیعی روستاییان و در چارچوب معیشت پایدار روستایی بوده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل ۲۲۷۸ خانوار با جمعیت ۷۷۳۶ نفر است. داده ها از طریق پرسشنامه ای مبتنی بر شاخص ها و گویه های معیشت پایدار جمع آوری شده اند. نتایج نشان داد نخست، در مجموع سطح پایداری معیشت در روستاهای مورد بررسی پایین بوده است. دوم، در بین روستاهای مورد مطالعه، روستای انجدان و پس از آن عقیل اباد وضعیت بهتری داشته اند. در نهایت، در بین مولفه های چارچوب معیشت پایدار روستایی، سرمایه طبیعی بالاترین رتبه و سرمایه انسانی کمترین نرخ را داشته که احتمالا بنا بر بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی روستاهای ناحیه و شکنندگی محیط طبیعی در روستاهای پیرامونی شهر اراک است.