مریم بیرانوندزاده

زمینه و هدف: مطالعه پایداری شهری و پیاده سازی مولفه های شهر هوشمند، یک حوزه پژوهشی پیچیده و پویا است. هدف این مطالعه کمک به مجموعه دانش موجود با بررسی مفاهیم نظری و عملی مولفه های شهر هوشمند در دستیابی به پایداری شهری است. با بررسی ارتباطات متقابل بین این مفاهیم، این تحقیق به دنبال ارائه بینشی در مورد استراتژی های موثر برای انتقال به سمت محیط های شهری پایدارتر و انعطاف پذیرتر در شهرهای ایرانی است. مطالعه حاضر به بررسی مؤلفه های شهر هوشمند و نقش آنها در پایداری شهری میپردازد. روش تحقیق: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، از نوع کاربردى و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق، از نوع مطالعه توصیفی- پیمایشی است و در تبیین ساختار به صورت مدل معادلات ساختاری که روشی برای بررسی روابط میان متغیرهای پنهان است که همزمان متغیرهای مشاهده پذیر را نیز در نظر می گیرد، در شهر خرم آباد مورد بررسی قرار گرفته است. روش گردآورى اطلاعات نیز اسنادى (کتابخانه اى) و میدانی (پرسشنامه) است. جامعه آماری تحقیق حاضر، شهروندان ساکن در مناطق شهری خرم آباد تشکیل میدهند. حجم نمونه با استفاده از فرمول نمونه گیری تعداد 384 نفر تعیین شد. برای طراحی مدل ساختاری و اجرای مدل از نرم افزار لیزرل استفاده شد. یافته ها و نتیجه گیری: برای سنجش پایداری شهری با رویکرد پیاده سازی مولفه های شهر هوشمند از پنج مولفه شامل اقتصادی، مدیریت شهری، زیست محیطی، شهروندی، حمل و نقل استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق حاضر، شهروندان ساکن در مناطق شهری خرم آباد تشکیل می دهند. نتایج تحقیق نشان می دهد اجرای یک شهر هوشمند نیازمند توجه به کلیه حوزه های مدیریت شهری، شهروندی، محیط زیست، حمل و نقل و اقتصاد است. مؤلفه حمل و نقل بیشترین تأثیر را بر پایداری شهری دارد. مولفه های زیست محیطی و شهروندی نیز تأثیر قابل توجهی بر پایداری شهری دارند. اما در نظر شهروندان خرم آبادی مؤلفه های مدیریت شهری و اقتصادی تأثیر کمتری بر پایداری شهری دارند. یافته های این مطالعه این پتانسیل را دارد که تصمیم گیری های خط مشی، شیوه های برنامه ریزی شهری و استراتژی های مشارکت ذینفعان را اطلاع رسانی کند و در نهایت به توسعه شهرهای پایدارتر و قابل زندگی تر کمک کند. با توجه به این تحلیل، می توان نتیجه گرفت که پیاده سازی شهر هوشمند نیازمند توجه به تمامی حوزه های مدیریت شهری، شهروندی، زیست محیطی، حمل و نقل و اقتصادی است. برای بهبود پایداری شهری با رویکرد پیاده سازی مولفه های شهر هوشمند در خرم آباد می بایست توسعه حمل و نقل عمومی، کاهش آلودگی هوا و آب، افزایش مشارکت شهروندان و بهبود کیفیت زندگی مدنظر قرار گیرد. همچنین بر نیازهای شهروندان بر مبنای استفاده از فناوریهای جدید در اجرای یک شهر هوشمند تاکید شود.

فرهنگ وقف که در سنت اسلامی ریشه دارد، در طول تاریخ نقش موثری در شکل دادن به جوامع و ارتقای رفاه اجتماعی داشته است. در سال های اخیر، علاقه فزاینده ای به مطالعه گسترش فرهنگ وقف و موقوفات تاریخی در مناطق مختلف از جمله شهرستان کاشان وجود داشته است. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر افزایش بهره وری از موقوفات تاریخی در شهرستان کاشان و تأثیر آن بر توسعه جامعه است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و جمع آوری داده ها و اطلاعات به صورت اسنادی و پیمایشی است. با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، نوع تحقیق کاربردی است. در بخش مطالعات کتابخانه ای، به بررسی مقالات صورت گرفته و در بخش مطالعات میدانی نیز از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شده است. قلمرو مورد مطالعه موقوفات تاریخی، محدوده شهرستان کاشان است و جامعه آماری تحقیق، روحانیون و طلبه هایی هستند تحت پوشش مرکز خدمات حوزه علمیه کاشان که شامل 19 حوزه علمیه و تعداد 5792 روحانی زن و مرد می باشد. حجم نمونه براساس فرمول نمونه گیری تعداد 116 نفر تعیین شد. یافته های تحقیق نشان می دهد متغیر میزان نقش مسئولین، مدیران و شناسایی نیازها و کمبودهای موقوفات موجود، دو عامل موثر بر افزایش بهره وری در محدوده موقوفات تاریخی شهرستان کاشان هستند.

مقدمه: زمین لرزه ها که منادی قوی ویرانی هستند، سایه ای طولانی بر فضاهای شهری می افکند. فراتر از تهدید فوری فروریختن ساختمان و تلفات انسانی، تأثیر آنها اغلب در بافت پیچیده زندگی شهری موج می زند، زیرساخت های حیاتی را مختل می کند و مانع از بازیابی پس از فاجعه می شود. در این سناریوی خطرناک، اطمینان از انعطاف پذیری ساختمان های مهم و حیاتی در درجه اول اهمیت قرار می گیرد. یکی از گام های اساسی در کاهش خطر زلزله، تعیین میزان آسیب پذیری ساختمان های موجود و شناخت نقاط ضعف آنها در برابر زلزله می باشد. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای و ارائه مدل مدیریت بحران جهت ساختمان های مهم، حساس و حیاتی شهر خرم آباد با روش اکتشافی تدوین شده است. روش شناسی: ابزار مورد استفاده شامل تهیه چک لیست محقق ساخته و استفاده از نقشه های زمین شناسی 1:25000، مدل رقومی ارتفاع با قدرت تفکیک 10 متر و نقشه کاربری اراضی شهری با مقیاس 1:2000 می باشند. ابتدا معیارهای اثرگذار بر آسیب پذیری ساختمان های مورد مطالعه از منابع و نقشه های ذکر شده استخراج شد. سپس با حضور در فضاهای مورد مطالعه، چک لیست طراحی شده، تکمیل و در ادامه داده ها در محیط نرم افزار Arc GIS با استفاده از منطق فازی مورد تحلیل قرار گرفتند و میزان آسیب پذیری فضاهای مورد مطالعه بر اساس شاخص های استخراج شده مشخص گردید. قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی تحقیق شامل 50 ساختمان مهم و حیاتی شهر خرم آباد در مرکز استان لرستان مانند بیمارستان ها، مراکز آتش نشانی، پناهگاه ها، مراکز توزیع سوخت، انبارهای مواد غذایی، مراکز فعالیت های سیاسی، اداری، مذهبی، مراکز تاسیسات شهری می باشد. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد که 22 درصد ساختمان های مورد مطالعه، در طبقه با آسیب پذیری خیلی کم، 38 درصد ساختمان ها آسیب پذیری متوسط، 34 درصد آسیب پذیری زیاد و 6 درصد در طبقه با آسیب پذیری خیلی زیاد قرار دارند. نتیجه گیری: مهمترین شاخص های اثر گذار بر میزان آسیب پذیری فضاهای مورد مطالعه شامل معیار فاصله از گسل، فاصله از تأسیسات خطرزا، سامانه سازه ای، عمر سازه ها و شکل سازه پلان می باشند.