اسماعیل ش‍ف‍ی‍عی س‍روس‍ت‍ان‍ی‌

غرب آسیا درگیر تحولات مهمی است؛ از یک طرف در چند سال گذشته چندین انقلاب عظیم دراین منطقه رخ داده و از طرف دیگر جنگ، تروریسم، دخالت گسترده قدرتهای بین المللی در آن باعث شده تا استقلال و تمامیت ارضی کشورهای منطقه به شدت به چالش کشیده شود و غرب آسیا در وضعیت پر التهابی قرار بگیرد. هدف از انجام این مقاله بررسی رویکرد سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در بحران منطقه غرب آسیا میباشد. این مقاله با گردآوری داده از طریق مطالعه ی مطالعه ی کتابخانه ای و استنادی به بررسی این موضوع پرداخته است. هدف از اعمال سیاست های امنیت ملی، حفظ منافع ملی، حفظ وضع موجود، بقاء کشور و مواردی از این دست هستند. نتایج نشان می دهد که ایران برای موفقیت در تعاملات بین المللی خود در منطقه غرب آسیا، چه در عرصه دفاعی و چه در حوزه سیاست خارجی باید قابلیت اقدام و آزادی عمل خود را بالا ببرد.

با تسامح می توان گفت در جهان امروز پدیده تروریسم به عنوان عاملی محرک برای تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و ... جایگزین پدیده های شناخته شده از قبیل انقلابها، جنگها، کودتاها، شورشها و ... شده است و باعث چالش هایی گردیده است. یکی از ویژگی های برجسته منطقه خاورمیانه بنیادگرایی اسلامی است که تنها بُعد نظری ندارد و در پهنه عمل اثرات بسیاری بر این منطقه داشته است. بنیادگرایان، با عناوین مختلف در طول چند دهه اخیر به فعالیت پرداخته اند. بنیاد گرایی و تندروی های افراطی مهمترین موضوع تهدید کننده صلح و امنیت منطقه خاورمیانه می باشد که فهم ماهیت و پیچیدگی های این پدیده و تأثیر آن در شکل گیری معادلات جدید در خاورمیانه از اهمیت بسزایی برخوردار است. از این رو پرسش بنیانی این است که ظهور و گسترش داعش و افراط گرایی تروریسم در خاورمیانه چه مبنایی دارد؟ داعش یکی از گروه های بنیادی است که با پیشروی هایی که در خاورمیانه انجام داده شرایط منطقه را به یک معادله چند مجهولی تبدیل نموده است. این نوشتار با بررسی تروریسم و افراط گرایی در خاورمیانه درصدد است تا به بررسی ظهور و گسترش داعش و افراط گرایی تروریسم درخاورمیانه و نحوه تقویت جریان داعش در سطوح ذهنی، ملی، منطقه ای و بین المللی بپردازد. همچنین در پایان راه کارهایی برای مقابله با جریان های افراطی در خاورمیانه ارائه می شود.

پاکستان پس از استقلال به عنوان یک کشور اسلامی تلاش کرد تا از تفکر اسلامی به عنوان یک عامل هویت بخش استفاده کند. موضوع مهمی که می تواند بر روابط ایران و پاکستان تاثیر داشته باشد، بنیادگرایی در پاکستان است. این مقاله می کوشد تاثیر بنیادگرایی اسلامی در پاکستان را بر روابط این کشور با ایران در فاصله زمانی 1991 تا 2020، براساس نظریه سازه انگاری بررسی کند. سوال اصلی این است که بنیادگرایی اسلامی چه تاثیری بر روابط دو کشور داشته است؟ فرضیه ای که در این تحقیق اثبات خواهد شد، عبارت از این است که فعالیت های احزاب و جریانات سیاسی بنیادگرا به دلیل تباین بین اصول حاکم بر بنیادگرایی سنی پاکستانی و روح مذهبی حاکم بر اندیشه شیعی در ایران و تحریک قدرت های مداخله گر به عامل قدرتمند واگرایی در روابط دو کشور تبدیل شده است. در پژوهش حاضر از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است.