مبادی رفتار ایثارگرانه در قرآن کریم بر اساس تفسیر المیزان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
ایثار از والاترین ارزش ها و فضایل اخلاقی- اجتماعی است که علاوه بر رشد معنوی و شخصیتی فرد، منافع جمعی را نیز تأمین کرده و به حل مشکلات اجتماعی و انسجام جامعه کمک می کند. باوجود اینکه تاکنون، آثار و فواید ایثار به میزانی نسبتاً زیاد بررسی شده، شناخت رفتار ایثارگرانه هنوز نیازمند به بررسی دقیق است. هدف از پژوهش حاضر، تبیین مبادی رفتار ایثارگرانه براساس آیات قرآن کریم و تفسیر المیزان است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش 26 واحد تحلیل (آیات منتخب) در تفسیر المیزان بررسی تحلیلی شده اند. مبادی شناختی و عاطفی- گرایشی به دست آمده، هرکدام در شش محور (شناخت ها و عواطف به خدا، خود، زندگی دنیا، حیات اخروی، دیگران و رفتار ایثارگرانه) دسته بندی و تحلیل شدند؛ همچنین التزام عملی به عنوان یکی از دیگر مبادی بررسی و مشخص شد وجود صفات ایمانی مانند خیرخواهی، صداقت، وفای به عهد و صبر نیز صدور رفتار ایثارگرانه را تسهیل می کنند. درنهایت، تمام موارد به دست آمده ذیل مفهوم ایمان جای گرفت. دیگر یافته تحقیق پیشِ روی آن است که تحقق یافتن این وضعیت به طهارت نفسانی اولیه (نبودن موانع نفسانی همچون تکبر، برتری طلبی و سرکشی) نیازمند است که خضوع دربرابر حق را امکان پذیر می کند. این تحقیق نشان می دهد رفتار ایثارگرانه، پیچیده و نشئت گرفته از مبادی چندگانه است و برنامه تربیتی برای پرورش ایثار باید با توجه به مبادی این رفتار به صورت دقیق طراحی شود.Foundations of Altruistic Behavior in the Holy Quran; According to al-Mizan
Self-sacrifice is the highest social moral values and virtues, which, in addition to the spiritual and personal development of the individual, leads to the provision of collective benefits and helps to solve social problems and the cohesion of society. Although the effects and benefits of self-sacrifice have been investigated, the conceptualizing the self-sacrificing behavio still needs to be carefully examined. The purpose of the research is to explain the foundations of altruistic behavior in the Holy Quran based on the Al-Mizan. The research method is descriptive-analytical. In this study to achieve the goal, 26 analysis units (selected verses) in their context (324 verses) in Al-Mizan were analyzed analytically. Based on the findings, cognitive foundations and emotional-attitude foundations were obtained, each in six axes (cognitions and emotions towards God, towards oneself, towards the life of this world, towards the afterlife, towards others, and towards the altruistic behavior) were categorized and analyzed. Also, practical commitment was discussed as another fundation. It was also found that the existence of faith traits (such as: benevolence, honesty, keeping promises, patience, etc.) also facilitate the issuance of selfless behavior. All achieved cases was placed under the concept of faith. Also, it was found that the realization of this situation requires a primary emotional purity (absence of emotional obstacles such as arrogance, superiority, and rebelliousness) that enables submission to the truth. According to the results of this research, selfless behavior is a complex behavior that originates from multiple sources, and the educational program for cultivating selflessness should be carefully designed according to this behavior’s foundations.
تبلیغات
