راهبردهای حیات انسان در حکمت عملی اخوان الصفا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
موضوع انسان و حیات وی از اصلی ترین موضوعات تفکر فلسفی اخوان الصفا بوده است. مساله نوشتار حاضر این بوده که: آیا می توان آموزه های انسان شناسانه ایشان را با چارچوب مطرح شده در علم تدوین استراتژی که علمی نوین و عملی است بازنویسی نمود؟ اگر چنین امکانی وجود داشته باشد، عملا فلسفه و الهیات اخوان الصفا در موضوع انسان شناسی تبدیل به حکمت و الهیات عملی میشود. لذا نویسنده با مروری بر آثار این گروه از حکما و آثار نگاشته شده درباره آنها، سعی در یافتن پاسخ این مساله نموده است. اصلی ترین نتایجی که به دست آمده بدین شرح است: مأموریت انسان تبدیل شدن به فرشته ای بالفعل و رسیدن به مقام خلیفه اللهی است. در این راستا نقطه ضعف مهم انسان را در یکی از ابعاد اصلی او یعنی جنبه جسمانیت می دانند. از جمله نقاط قوت انسان، بعد دیگر وجود او یعنی نفس است. دیگر نقطه قوت وی جهان صغیر بودنش است. بر همین اساس فرصتها و تهدید های پیش روی وی، هم سطحی با فرشتگان یا هم ردیفی با بهایم است. هدف حیات انسان، رسیدن به سعادت در دنیا و آخرت است. سیاستهای اصلی حرکت در مسیر سعادت را استقامت در طریق، برخورداری از صفای نفس و لزوم بهره گیری از راهنمایی استاد می دانند. همچنین یکی از وظایف اصلی انسان را در این مسیر، بازبینی احوال و عادات خویش می شمارند. بدین ترتیب به درستی می توان ادعا کرد که اخوان الصفا برنامه راهبرد حیات انسان را بدون تصریح به اصطلاحات و مؤلفه های این دانش نوین تدوین کرده اند.Strategies for Human Life in Ikhwān al-Ṣafāʾ’s Practical Philosophy
The topic of humanity and human life has been a central concern in the philosophical thought of Ikhwān al-Ṣafāʾ (the Brethren of Purity). The question this article addresses is whether their anthropological teachings can be reformulated within the framework of modern strategy development, a contemporary practical science. If such a reformulation is possible, the philosophy and theology of Ikhwān al-Ṣafāʾ on the subject of anthropology could be transformed into practical wisdom and theology. This article seeks to resolve this issue by examining the works of this group of sages, as well as relevant secondary literature. The primary findings are as follows: the mission of humanity, according to Ikhwān al-Ṣafāʾ, is to become an actual angel and attain the status of God’s vicegerent. They emphasize one of humanity’s key weaknesses—physicality. However, they also highlight significant strengths, such as the soul, and describe humanity as a microcosm. Accordingly, the opportunities and threats before humans range from ascending to the rank of angels to descending to the level of animals. The goal of human life is to attain happiness in both this world and the hereafter. They identify key strategies for pursuing happiness, including perseverance on the path, maintaining purity of the self, and seeking guidance from a teacher. Additionally, one of a person’s essential duties is to continually assess their own conditions and habits. Thus, it can be argued that Ikhwān al-Ṣafāʾ formulated a strategic plan for human life, even if they did not explicitly define the terminology and components of this new field of knowledge.
تبلیغات
