ماهیت و آثار تشهیر در پرتو برخی از اصول حاکم بر مجازات ها (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (دانشگاه آزاد)
آرشیو
چکیده
قانونگذار ایرانی در قوانین موضوعه کشور، مجازات «تشهیر» را به عنوان یکی از انواع مجازات ها پذیرفته و مقرراتی در این زمینه وضع نموده است. این مجازات که به معنای شناساندن و معرفی مجرم به عموم مردم همراه با تحقیر وی است، با هدف ایجاد بازدارندگی عمومی طراحی شده است. با این حال، شرع و قوانین موضوعه در مواردی استثناها و شرایط خاصی را برای اعمال این مجازات در نظر گرفته اند. این پژوهش به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده و ماهیت، مبانی و آثار مجازات تشهیر را در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و تحلیل قرار می دهد. تجزیه و تحلیل نشان می دهد که قوانین ایران "تشهیر" را به طور دقیق تعریف نکرده اند و در نتیجه هیچ سازوکار یا الگوی مناسبی برای اجرای آن وجود ندارد. از آنجا که این یک مجازات فایده گرایانه با هدف بازدارندگی اجتماعی است، هر الگوی پیشنهادی باید این هدف را منعکس کند. معیار کلیدی برای تجویز تشهیر، میزان ارتباط جرم با مقوله «اعتماد عمومی» است. با توجه به خلأ قانونی و نبود سازوکار شفاف برای اجرای مجازات تشهیر در نظام قضایی ایران، ضرورت تدوین یک چارچوب قانونی دقیق و روشن احساس می شود. این چارچوب باید با رعایت اصول حقوقی مانند تناسب، قانونمندی مجازات ها و همچنین ملاحظات شرعی، معیارهای جرمانگاری، نحوه اجرا و حدود آن را مشخص نماید. تمرکز بر جرایمی که اعتماد عمومی را به شدت خدشه دار می سازند، می تواند به عنوان مبنای مناسبی برای اعمال این مجازات در نظر گرفته شود. در عین حال پذیرش تشهیر به عنوان یک مجازات بازدارنده از سوی افکار عمومی رکن اساسی در تعیین مطلوبیت مجازات مزبور است و اصول مترقی حقوق کیفری همانند اصل تناسب جرم با مجازات، منافاتی با « تشهیر » ندارد.The Nature and Effects of Publicity In The Light of Some Principles Governing Punishments
Introduction: The punishment of Tashhir (public exposure), meaning public identifying and introducing an offender to society, is among the punishments found in Islamic jurisprudence and Iranian criminal law. Despite Islam's emphasis on the principle of inherent human dignity and the sanctity of individual honor, this punishment has been established as an exception in specific cases and for defined objectives. The main goal of this article is to explore the jurisprudential and criminological foundations of the punishment of Tashhir, examine its criminal nature, and analyze its compliance with the governing principles of punishment in the Iranian legal system. Method: This research was conducted using a descriptive-analytical method. By relying on jurisprudential sources, substantive laws (such as the Islamic Penal Code and the Code of Criminal Procedure), and criminological perspectives, it analyzes the punishment of Tashhir. Findings: The analysis shows that Iranian laws do not precisely define "publicity," resulting in no suitable mechanism or model for its implementation. As a utilitarian punishment aimed at societal deterrence, any proposed model must reflect this purpose. The key criterion for prescribing publicity is the crime's connection to "public trust." Conclusion: The punishment of Tashhir aligns with jurisprudential foundations and preventive objectives in Islamic law. However, its effective implementation in the Iranian legal system requires the establishment of a transparent legal framework, precise determination of crimes deserving Tashhir (primarily crimes against public trust), and the preparation of media and cultural appendices to secure public opinion cooperation. Without these requirements, not only does the efficacy of this punishment diminish, but it may also lead to adverse social effects.
تبلیغات
