غزل حافظ؛ متن یا اثر؟ (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
با توجه به نظریه رولان بارت، نظریه پرداز و فیلسوف فرانسوی قرن بیستم در باب تفاوت اثر از متن، پرسش محوری مقاله این است که غزلیات حافظ متن به شمار می آید یا اثر؟ برای رسیدن به پاسخ، هفت سرفصلی که رولان بارت در نظریه «اثر تا متن» خود بیان کرده است بر بستر یکی از غزل های حافظ، غزل ۳۲۴ بر اساس دیوان حافظ به سعی سایه، (با مطلع: گر دست رسد در سر زلفین تو بازم/ چون گوی چه سرها که به چوگان تو بازم) بررسی شده است. گفتار این مقال از این مصداق یا شاهد مثال، عبور می کند و شواهد کلی تر و عام تری از غزلیات حافظ را نیز به یاری می گیرد. با روش تحلیل متن، و پیاده سازی نظریه رولان بارت بر غزل مذکور، این نتیجه به دست می آید که غزل حافظ، هم متکثر است و هم متناقض نما، هم دارای مدلول های نامتناهی است و هم در ارتباط با دال تجربه می شود؛ هم کالای مصرفی نیست و هم عنصر لذت بخش بودن را در خود دارد؛ هم دارای نیروی آشوبگر ضد طبقه بندی است و هم دارای نمادپردازی است. درنتیجه سزاوار است که جامه متن بر قامت او پوشیده شود نه اثر.Hafez’s sonnet, text or work?
According to the theory of Roland Barthes, a twentieth-century French theorist and philosopher, about the difference between a work and a text. The main question of this article is whether Hafiz's sonnet is a text or a work? To get the answer, the seven chapters that Roland Barthes has stated in his theory of “From work to text”, has been studied on the basis of one of Hafez's sonnets. That's how it starts “If my hand reaches your hair again/ I will sacrifice many heads in your way like a ball” The lecture of this article goes beyond this example and uses the more general evidence of Hafez's sonnets. With the help of this method and Implementation of Roland Barthes theory on the mentioned sonnet, we could get this result that Hafez's sonnet is both, pluralistic and contradictory. It has both infinite meanings and is experienced in relation to the signifier. It isn’t a consumer goods and it has an element of pleasure. It has anti-classification riot power and symbolization. As a result, Hafez’s sonnets deserve to be known “text” not “work”.
تبلیغات
