استعدادیابی و پرورش استعداد در دانش آموزان با نیازهای ویژه: مطالعه مروری روایتی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف: دانش آموزان با نیازهای ویژه برای شکوفایی توانایی های خود به آموزش های ویژه و خدمات حمایتی نیاز دارند، با وجود این، روی آوردهای سنتی آموزشی بیشتر بر نواقص و کشاکش های این دانش آموزان تمرکز داشته اند و کمتر به شناسایی و پرورش استعدادهای بالقوه آنان پرداخته اند. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل چهارچوب علمی استعدادیابی و پرورش استعداد در دانش آموزان با نیازهای ویژه است. روش : پژوهش حاضر یک مرور روایتی است که به بررسی چهارچوب علمی مرتبط با استعدادیابی و پرورش استعداد در دانش آموزان با نیازهای ویژه پرداخته است. جستجوی مقالات در پایگاه های معتبر علمی از جمله Google Scholar، Elsevier، PubMed، Scopus و پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID) با استفاده از کلیدواژه های مرتبط انجام شد. راهبرد جستجو شامل ترکیب عملگرهای بولی و محدودیت زمانی برای مقالات منتشرشده بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ بود. مقالات بر اساس معیارهای دقیق ورود و خروج بررسی شد که شامل انتشار در مجلات معتبر علمی، ارتباط مستقیم با موضوع پژوهش، و استفاده از روش های کمّی، کیفی، ترکیبی، و مروری بود. به منظور افزایش دقت و اعتبار تحلیل ها، از چارچوب استاندارد PRISMA برای شناسایی، غربالگری و انتخاب مطالعات استفاده شد. داده های حاصل از مقالات منتخب بر اساس اصول تحلیل مطالعات مرور روایتی طبقه بندی شدند تا چهارچوب علمی در حوزه استعدادیابی و پرورش استعداد استخراج شود. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که روی آورد مبتنی بر نقاط قوت با تکیه بر مفاهیم تنوع عصبی و دوسو استثنایی، ظرفیت های کمتر دیده شده افراد با نیازهای ویژه را شناسایی و تقویت کرده و در ارتقای تحول شناختی، مهارت های اجتماعی، بهزیستی روان شناختی، و کیفیت زندگی آنها مؤثر بوده است. مدل های نظری مانند مدل بونتینکس، هورن، کوپر و همکاران و سوباتنیک و همکاران نیز بر غنای این حوزه افزوده است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت تغییر نگرش در سیستم های آموزشی و سیاست گذاری های مرتبط با دانش آموزان با نیازهای ویژه تأکید دارد. مطالعات آینده باید بر توسعه و اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر توانمندی و استعدادیابی متمرکز شوند.Talent identification and development for students with special needs: a narrative review
Background and Purpose: Students with special needs require specialized education and supportive services to unlock their full potential. However, traditional educational approaches have primarily focused on their deficits and challenges rather than identifying and nurturing their potential talents. This study aims to examine and analyze talent identification and development scientific framework for students with special needs.
Method: This study is a narrative review that explores the scientific framework on talent identification and development in students with special needs. A comprehensive search of academic databases, including Google Scholar, Elsevier, PubMed, Scopus, and the Scientific Information Database (SID), was conducted using relevant keywords. The search strategy incorporated Boolean operators and a time restriction for articles published between 2005 and 2025. Articles were selected based on rigorous inclusion and exclusion criteria, including publication in reputable scientific journals, direct relevance to the research topic, and the use of quantitative, qualitative, mixed-methods, or review methodologies. To enhance the accuracy and validity of the analysis, the PRISMA framework was employed for study identification, screening, and selection. The data obtained from the selected articles were categorized based on the principles of narrative review analysis to extract scientific framework in the field of talent identification and development.
Results: The research findings indicate that a strengths-based approach, grounded in the concepts of neurodiversity and twice exceptionality, identifies and enhances the often-overlooked capacities of individuals with special needs. This approach has proven effective in promoting their cognitive development, social skills, psychological well-being, and overall quality of life. Theoretical models such as those proposed by Boonenks, Horn, Cooper et al., and Subotnik et al. have also enriched this field of study.
Conclusion: The findings of this study highlight the need for a shift in educational perspectives and policy-making concerning students with special needs. Future research should focus on developing and implementing strength-based talent identification and educational programs.
تبلیغات
