واکاوی لغزش های تاریخیِ فیلمِ ستاره شرق (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
فضل بن شاذان نیشابوری، از اصحاب امامان رضا (ع)، جواد (ع)، هادی(ع) و عسکری(ع) بود و کتب فراوانی در فقه و کلام به نگارش درآورد. در همین راستا، فیلم تلویزیونی ستاره شرق در ارتباط با بخشی از زندگانی او ساخته شده و نخستین بار در سال 1394ش پخش و سپس از شبکه های گوناگون بارها بازپخش شد (واپسین بار در 1402ش از شبکه سه و خراسان رضوی). هدف از پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی پاسخ به این پرسش است که ساختار محتوایی فیلم مذکور در چه مواردی در قیاس با روایات تاریخی دچار لغزش و دگرگونی شده است؟ یافته ها حاکی از آن است انگیخته فیلم تا حدودی بی بهره از پژوهش و عملی شتاب زده و در نتیجه توأم با لغزش ها و ایهاماتی است، چنانکه در بازتاب اصالت و نژاد فضل، خانواده او اعم از همسر، دختر و دامادش، محاکمه کننده او و چرایی برپایی دادگاه و برهه آن، زمان نگارش کتاب هایش و جایگاه آن ها، سخت به خطا رفته است. همچنین، ساختار نهایی فیلمنامه، در گفتمان بصری ارائه داده شده، شیعیان و بزرگان مکتب امامت در نیشابور را شش دهه پس از ورود امام رضا(ع)، فریب خورده و درون تهی ترسیم می نماید.An Analysis of the Historical Mistakes of the Movie Star of the East (Setareh Shargh)
Fadl ibn Shazan Neyshaburi was a companion of Imams Reza, Jawad, Hadi, and Askari, and wrote numerous books on jurisprudence and theology. In this regard, the television film Setareh Shargh was made in connection with a part of his life and was first broadcast in 2015 and then rebroadcast many times on various networks (the last time in 2013 on Channel 3 and Khorasan Razavi). The aim of the present study, relying on the descriptive-analytical method, is to answer the question of in what cases has the content structure of the aforementioned film slipped and changed compared to historical narratives? The findings indicate that the film's motive is somewhat devoid of research and hasty action, and as a result, it is full of slips and insinuations, such as its reflection of Fadl's origin and race, his family, including his wife, daughter, and son-in-law, his accuser, the reason for the court's establishment and its timing, the time of writing his books, and their place. Also, the final structure of the script, presented in visual discourse, depicts the Shiites and elders of the Imamate school in Nishapur, deceived and empty six decades after the arrival of Imam Reza.
تبلیغات
