بایسته های قانون گذاری جمعیت در ایران؛ مطالعه تطبیقی قوانین موفق در سه کشور اسکاندیناوی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
کاهش بی سابقه نرخ رشد جمعیت در ایران به عنوان تهدیدی ملی، همراه با افزایش مشارکت زنان در بازار کار به دلیل تحصیلات عالی، لزوم تدوین قوانین و سیاست های جمعیتی با رویکرد تعادل کار-خانواده را اجتناب ناپذیر کرده است. پرسش اصلی این است که چگونه می توان ضمن ارتقای مشارکت اقتصادی زنان، رشد جمعیت را تقویت کرد؟ این مقاله با مطالعه تطبیقی قوانین موفق سوئد، نروژ و فنلاند، با روش کارکردی و تاریخی زمینه گرا، به بررسی این موضوع می پردازد. یافته ها نشان می دهد این کشورها با تکیه بر اصول عدالت توزیعی، برابری جنسیتی و همگانی بودن، از طریق مرخصی والدین، یارانه مهدکودک و حمایت های مالی، هزینه فرصت فرزندآوری و دستمزد رزرو را کاهش داده و نرخ باروری حدود ۱.۸ و اشتغال زنان حدود ۸۰٪ را حفظ کرده اند. این قوانین با کاهش وقفه های شغلی، تضمین امنیت شغلی و حفظ سرمایه انسانی زنان، تعادل کار-خانواده را تقویت کرده اند. در ایران، سیاست های کلی جمعیت (۱۳۹۳) و قانون جوانی جمعیت (۱۴۰۰) به برخی جنبه های اقتصادی و اجتماعی توجه کرده اند، اما کاستی هایی در عدالت جنسیتی، نقش پدران و انعطاف پذیری سیاست ها دارند. پیشنهاد این پژوهش، تدوین قوانین جامع مبتنی بر عدالت اجتماعی و کرامت انسانی، با تأکید بر فرصت های آموزشی برابر، کنترل هزینه های زندگی مانند مسکن، اصلاح سبک زندگی و تقویت اشتغال است تا ضمن حفظ سرمایه انسانی زنان، تقاضای فرزندآوری افزایش یابد.Essentials of Population Laws in Iran: A Comparative Study of Successful Laws in Three Scandinavian Countries
The unprecedented decline in Iran's population, necessitates the implementation of population laws. This is further compounded by the increasing participation of women in the workforce, a consequence of increased educational opportunities. The question that needs to be addressed is how women's economic participation can be enhanced while concomitantly promoting population growth. Sweden, Norway, and Finland have achieved a commendable equilibrium between work and family obligations, enhanced female employment prospects, and sustained population growth by decreasing the opportunity cost of childbearing. The present article employs a comparative, problem-solving, and historical approach to examine the successful laws of the aforementioned states, to propose strategies for reforming Iran's population Legislation and policymaking. The findings indicate that these countries, grounded in principles of distributive justice, gender equality, and universalism, have reduced the opportunity cost of childbearing and reservation wages through parental leave, subsidised childcare, and financial support, thereby maintaining a fertility rate of approximately 1.8 and female employment around 80%. In the Islamic Republic of Iran, the “General Population Policies” (2014) and the Family and "Youthful Population Support Law" (2021) address certain economic and social aspects, but demonstrate a lack of gender equity, paternal roles, and policy flexibility. The study proposes comprehensive laws grounded in social justice and human dignity, emphasising equal educational opportunities, living expenditure control, lifestyle reform, and enhanced employment to boost childbearing demand while preserving women's human capital. These should be integrated with existing laws, such as maternity leave, to form a cohesive policy package.
تبلیغات
