عوامل اجتماعی مؤثر بر آگاهی از مخاطرات زیست محیطی و تعهد شهروندی محیط زیست مدار(مورد مطالعه: شهروندان شهر کرمانشاه) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مسائل محیط زیستی از مهم ترین چالش های معاصر در سطح جهانی و ملی به شمار می روند و افزایش آگاهی عمومی در این حوزه می تواند نقش مؤثری در کاهش مخاطرات زیست محیطی و شکل گیری رفتارهای مسئولانه شهروندان ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر آگاهی از مخاطرات زیست محیطی و تعهد به وظایف شهروندی محیط زیست مدار در میان شهروندان کرمانشاه، با استفاده از رویکردی ترکیبی (کیفی و کمی) انجام شده است. از بعد کیفی، روش تحلیل مضمون و مصاحبه با متخصصان حوزه جامعه شناسی و محیط زیست و از بعد کمی، پیمایش توصیفی با استفاده از پرسشنامه میان ۳۸۴ نفر از شهروندان بالای ۱۸ سال شهر کرمانشاه انجام گرفت. نمونه گیری در بخش کمی بر اساس فرمول کوکران و در بخش کیفی با روش اشباع نظری صورت گرفت. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و MAXQDA در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد متغیرهای آگاهی از مخاطرات زیست محیطی، دینداری، سرمایه فرهنگی، سرمایه اجتماعی و وضعیت اشتغال تأثیر مثبت و معناداری بر میزان تعهد به شهروندی محیط زیست مدار دارند، در حالی که فردگرایی تأثیر منفی دارد. همچنین سن و سرمایه اقتصادی نیز به صورت غیرمستقیم بر تعهد زیست محیطی اثرگذارند. نتایج بخش کیفی نیز بر نقش آموزش، رسانه، تعاملات اجتماعی و سیاست گذاری در افزایش آگاهی و کنش زیست محیطی تأکید داشت. این پژوهش با بهره گیری از سنت نظری جامعه شناختی و تحلیل تجربی، شناخت بهتری از پیوند میان عوامل اجتماعی و رفتارهای زیست محیطی ارائه می دهد.Social Factors Influencing Environmental Risk Awareness and Pro-Environmental Citizenship Commitment (Case Study: Citizens of Kermanshah)
Environmental issues are among the most pressing global and national challenges of our time. Raising public awareness in this area can significantly contribute to reducing environmental risks and promoting responsible behavior among citizens. This study investigates the social factors influencing environmental risk awareness and commitment to pro-environmental citizenship among residents of Kermanshah, Iran, using a mixed-methods approach. Qualitative data were collected through thematic analysis of interviews with experts in sociology and environmental studies, while the quantitative phase employed a descriptive survey of 384 citizens over the age of 18, selected using Cochran’s formula. Data were analyzed using SPSS and MAXQDA software through descriptive and inferential statistics. The findings revealed that variables such as environmental risk awareness, religiosity, cultural capital, social capital, and employment status had a significant positive impact on environmental citizenship commitment, whereas individualism had a negative effect. Moreover, age and economic capital were found to influence environmental commitment indirectly. The qualitative results further highlighted the importance of education, media outreach, social engagement, and policy frameworks in enhancing environmental awareness and action. Drawing on sociological theory and empirical analysis, this research offers a deeper understanding of the relationship between social structures and environmentally responsible behavior.
تبلیغات
