کارکردهای فرهنگی ملی و مذهبی وقف درکرمان در دوران صفویه (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
وقف با انگیزه ی نیکوکاری سابقه ی طولانی در تاریخ ایران دارد و نهاد وقف منشأ خدمات مذهبی، علمی و فرهنگی گردیده است. کرمان نیز از قدیم الایام به عنوان کانون سیاسی، علمی و فرهنگی در جنوب شرق ایران مطرح بوده و به همین دلیل توجه به امر تعلیم و تربیت و ایجاد مراکز آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی کارکردهای فرهنگی ملی و مذهبی وقف درکرمان در دوران صفویه می پردازد. اهداف تحقیق شامل شناخت نقش وقف در تأسیس مراکز علمی و تعلیم و تربیت، و سمت و سو دادن به امور مذهبی و فرهنگی جامعه می شود. فرضیه های تحقیق به بررسی تأثیر وقف بر توسعه آموزشی و هدایت اندیشه حاکم را تأیید می کنند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و داده ها از منابع اسنادی مانند وقف نامه ها، اسناد تاریخی و آثار معماری کرمان استخراج شده اند. یافته ها نشان می دهد وقف با تأمین منابع پایدار برای زیرساخت های شهری، آموزشی و مذهبی، به توسعه اقتصادی، کاهش نابرابری ها، ترویج تشیع و تقویت هویت فرهنگی کمک کرده و به پایداری تمدن اسلامی در کرمان منجر شده است. این نهاد نه تنها ابزاری برای رفاه عمومی بلکه عامل کلیدی در انسجام اجتماعی و فرهنگی بوده است.National and religious cultural functions of endowments in Kerman during the Safavid era
Endowment with charitable motives has a long history in Iranian history, and the endowment institution has become the source of religious, scientific, and cultural services. Kerman has also been considered a political, scientific, and cultural center in southeastern Iran since ancient times, and for this reason, attention has been paid to education and the establishment of educational centers. This research examines the national and religious cultural functions of endowment in Kerman during the Safavid era. The objectives of the research include understanding the role of endowment in establishing scientific and educational centers, and directing the religious and cultural affairs of the society. The research hypotheses confirm the study of the impact of endowment on educational development and guiding the ruling thought. The research method is descriptive-analytical, and data were extracted from documentary sources such as endowment letters, historical documents, and architectural works of Kerman. The findings show that endowment has contributed to economic development, reduced inequalities, promoted Shiism, and strengthened cultural identity by providing sustainable resources for urban, educational, and religious infrastructures, and has led to the sustainability of Islamic civilization in Kerman. This institution has been not only a tool for public welfare but also a key factor in social and cultural cohesion.
تبلیغات
