آینده پژوهی روند ها و رویکرد های پدافند غیر عامل در زیرساخت های کالبدی-عمرانی کلانشهر تهران در برابر تهدیدات سخت (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
در پژوهش حاضر، با هدف آینده پژوهی روندها و رویکردهای پدافند غیرعامل در زیرساخت های حیاتی شهر تهران در مواجهه با تهدیدات سخت و با تاکید بر رویکردهای آینده پژوهی، از ترکیب روش های توصیفی-تحلیلی و دلفی به منظور گردآوری، پالایش و اجماع سازی نظرات خبرگان استفاده شده است. در گام نخست، هشت زیرساخت کلیدی شامل حمل ونقل، ارتباطات و فناوری اطلاعات، انرژی، تأمین آب، غذا و کشاورزی، بهداشت و سلامت، حاکمیت، و دفاع و امنیت شناسایی گردید. سپس، با استفاده از ماتریس اثرگذاری-اثرپذیری (MICMAC)، شدت تعاملات متقابل میان این زیرساخت ها در چهار سطح (صفر تا سه) کمی سازی شد. تحلیل نتایج نشان داد که شبکه زیرساختی تهران دارای ماهیتی کاملاً سیستمی و غیرخطی است و عملکرد مستقل هیچ زیرساختی قابل تصور نیست. زیرساخت انرژی با بیشترین مجموع اثرگذاری (۱۸) به عنوان پیشران اصلی ثبات کل شبکه شناسایی شد، به گونه ای که اختلال در تولید یا توزیع انرژی به سرعت عملکرد حمل ونقل، آب رسانی، خدمات ارتباطی، واکنش های دفاعی و سازوکارهای حکمرانی را مختل می سازد. زیرساخت حمل ونقل نیز با مجموع اثرگذاری (۱۳)، جایگاه دوم را به خود اختصاص داده و وقفه در آن، توان لجستیکی، امنیت غذایی و دسترسی به خدمات بهداشتی را به شدت کاهش می دهد. بر اساس مقایسه مقادیر اثرگذاری و اثرپذیری، زیرساخت ها به چهار گروه پیشران (انرژی و آب)، واسط (حمل ونقل و ارتباطات)، میانی (حاکمیت) و اثرپذیر (غذا، سلامت و دفاع) تقسیم شدند. این گروه بندی می تواند به عنوان راهنمایی برای اولویت بندی اقدامات مقاوم سازی و تدوین پروتکل های واکنش و بازیابی در آینده مورد استفاده قرار گیرد.Future research on passive defense trends and approaches in the physical-urban infrastructure of the Tehran metropolis against hard threats
In the present study, with the aim of future research on passive defense trends and approaches in critical infrastructures of Tehran in the face of severe threats and with an emphasis on future research approaches, a combination of descriptive-analytical and Delphi methods has been used to collect, refine, and build consensus among experts. In the first step, eight key infrastructures including transportation, communications and information technology, energy, water supply, food and agriculture, health and wellness, governance, and defense and security were identified. Then, using the impact-impact matrix (MICMAC), the intensity of mutual interactions between these infrastructures was quantified at four levels (zero to three). Analysis of the results showed that Tehran's infrastructure network has a completely systemic and nonlinear nature and the independent functioning of no infrastructure is conceivable. Energy infrastructure, with the highest total impact (18), was identified as the main driver of overall network stability, such that disruptions in energy production or distribution quickly disrupt the performance of transportation, water supply, communication services, defense responses, and governance mechanisms. Transportation infrastructure, with a total impact (13), ranked second, and disruptions in it severely reduce logistical capacity, food security, and access to health services. Based on the comparison of impact and susceptibility values, infrastructures were divided into four groups: driver (energy and water), intermediate (transportation and communications), intermediate (governance), and susceptible (food, health, and defense). This grouping can be used as a guide for prioritizing resilience measures and developing response and recovery protocols in the future.
تبلیغات
