تحلیل تقابل فرهنگی و سیاسی مخترعه با مطرفیه در زیدیان یمن (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مذهب زیدیه از زمان تاسیس تا کنون جریان های فکری سیاسی متعددی را شامل شده است. تعاملات و تقابلات این جریان ها، به ویژه میان «مخترعه» و «مطرفیه»، نقشی تعیین کننده در تحولات فکری و تاریخی زیدیه یمن ایفا نموده است. «مطرفیه» جریانی کلامی سیاسی در زیدیه یمن در قرون پنجم و ششم هجری است که به دیدگاه های عقل گرایانه افراطی و برخی آراء مخالف اصول زیدی شهرت دارد ودر برابر، «مخترعه» عنوانی بود که به علمای زیدی مدافع سنت و مخالف با انحرافات فکری اطلاق می شد. هدف این پژوهش بررسی روش ها و اقدامات رهبران زیدیه یمن در مقابله با جریان مطرفیه است و قصد دارد به این پرسش اصلی پاسخ دهد که: روش ها و برخورد امامان زیدیه یمن در مقابله با جریان مطرفیه چه بود و این تقابل چه آثار و پیامدهایی بر این جریان گذاشت؟ یافت پاسخ این پرسش بر اساس روش تاریخ، متکی بر منابع کتابخانه ای و اسنادی است و با بهره گیری از منابع کهن کلامی و تاریخی زیدیه و نیز پژوهش های معاصر گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که دو قرن تلاش مطرفیه برای ترویج اندیشه های خود در یمن، با اقدامات قاطع امامان زیدیه مواجه شد و سرانجام، بزرگان مخترعه با به کارگیری روش های گوناگون فرهنگی و سیاسی، موفق به سرکوب و نابودی این جریان انحرافی شدند. این تقابل، نمایانگر پویایی و تحول فکری زیدیان یمن و تعهد آنان به اصول و آموزه های این مذهب است.Analysis of the Cultural and Political Confrontation between the Mukhtariʿah and the Mutrafiyyah in Yemen
The Zaydi sect has witnessed the emergence of various intellectual and political movements throughout its history. The interactions and confrontations among these movements—particularly between the Mukhtari‘ah and the Mutrafiyyah —played a decisive role in shaping the intellectual and historical developments of Yemeni Zaydism.The Mutrafiyyah was a theological-political movement within Yemeni Zaydism during the 5th and 6th centuries AH, known for its extreme rationalist tendencies and certain views that contradicted fundamental Zaydi principles. In contrast, the Mukhtari‘ah was the term applied to Zaydi scholars who defended tradition and opposed intellectual deviations. The aim of this study is to examine the methods and measures adopted by the leaders of Yemeni Zaydism in confronting the Mutrafiyyah movement. The main question of the research is: what approaches and strategies did the Zaydi Imams of Yemen employ to counter the Mutrafiyyah , and what effects and consequences did this confrontation have on the movement? The data for this study were collected through library and documentary research, utilizing classical theological and historical Zaydi sources as well as modern scholarly studies. The findings indicate that the Mutrafiyyah ’s two-century effort to propagate its ideas in Yemen was met with firm resistance from the Zaydi Imams. Ultimately, the leading figures of the Mukhtari‘ah , through various cultural and political means, succeeded in suppressing and eliminating this deviant movement. This confrontation reflects the intellectual dynamism and evolution of Yemeni Zaydism, as well as its leaders’ steadfast commitment to the principles and teachings of the sect.
تبلیغات
