هوش مصنوعی مولد و تحول ترجمه ادبی: تحقیق کیفی در دیدگاه دانشجویان ادبیات (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
کاربردهای چت جی پی تی در حوزه آموزش به طور گسترده ای مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، اما بررسی های علمی در زمینه ترجمه، به ویژه ترجمه متون ادبی، بسیار محدود است. مطالعه حاضر به واکاوی نگرش های دانشجویان ادبیات انگلیسی نسبت به هوش مصنوعی مولد، به ویژه چت جی پی تی، در زمینه ترجمه آثار ادبی می پردازد. این پژوهش با مشارکت ۲۲ دانشجوی مقطع کارشناسی رشته ادبیات انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری انجام شده و برای گردآوری داده ها از روش های کیفی، شامل مصاحبه های نیمه ساختاریافته و چهارچوب های روایی، جهت تحلیل تجربیات شرکت کنندگان در طول یک دوره آموزشی ۱۲ هفته ای بهره گرفته است. در این بازه زمانی، دانشجویان با استفاده از چت جی پی تی به ترجمه متون ادبی متنوعی همچون شعر، داستان کوتاه و بخش هایی از رمان پرداختند. یافته های به دست آمده، ابعاد مثبت و منفی استفاده از هوش مصنوعی در فرایند ترجمه را آشکار ساخت. دانشجویان، چت جی پی تی را به دلیل سرعت، سهولت دسترسی و نقش آن در ارتقای خلاقیت، گسترش دامنه واژگان و تسهیل فرایند یادگیری مورد تحسین قرار دادند. بااین حال، محدودیت هایی نظیر ناتوانی در درک ظرافت های فرهنگی، عمق احساسی و پیچیدگی های سبکی به ویژه در متون شعری، به طور ملموسی نمایان شد. افزون بر این، نگرانی هایی پیرامون وابستگی بیش از حد به ابزار هوش مصنوعی، مسائل اخلاقی نظیر سرقت ادبی و همچنین ناتوانی این فناوری در جایگزینی بینش انسانی مطرح گردید. باوجوداین چالش ها، بیشتر دانشجویان چت جی پی تی را ابزاری مکمل و نه جایگزین مترجمان انسانی ارزیابی کردند. این پژوهش بر ضرورت تدوین راهبردهای آموزشی تأکید دارد که دانشجویان را برای تعامل انتقادی با هوش مصنوعی آماده ساخته و توازنی میان کارآمدی و خلاقیت ایجاد کند. مطالعات آتی می بایست بر ارتقای توانمندی های هوش مصنوعی در فهم پیچیدگی های فرهنگی و عاطفی و همچنین بررسی شیوه های ادغام آن در روندهای کاری مشترک با مترجمان انسانی تمرکز نمایند.Generative AI and the Transformation of Literary Translation: A Qualitative Inquiry into the Perspectives of Literature Students
The applications of ChatGPT in the field of education have attracted widespread attention from researchers; however, scholarly investigations in the area of translation—particularly literary translation—are considerably limited. The present study explores the attitudes of English literature students toward generative artificial intelligence (GenAI), especially ChatGPT, in the context of literary translation. This research was conducted with the participation of 22 undergraduate students majoring in English literature at Hakim Sabzevari University. Qualitative methods, including semi-structured interviews and narrative frameworks, were employed to collect data and analyze participants’ experiences over a twelve-week instructional period. During this interval, students utilized ChatGPT to translate a variety of literary texts, such as poetry, short stories, and excerpts from novels. The findings revealed both positive and negative aspects of using artificial intelligence in the translation process. Students praised ChatGPT for its speed, accessibility, and its role in enhancing creativity, expanding vocabulary, and facilitating the learning process. Nevertheless, limitations such as the inability to grasp cultural subtleties, emotional depth, and stylistic complexities—particularly in poetic texts—became tangibly apparent. Furthermore, concerns were raised regarding overreliance on artificial intelligence tools, ethical issues such as plagiarism, and the incapacity of this technology to replace human insight. Despite these challenges, most students evaluated ChatGPT as a supplementary tool rather than a substitute for human translators.
تبلیغات
