بلاغتِ «تعلیق» در داستان رستم و سهراب (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پژوهش های فنی و تخصصی اروپاییان در ادبیات داستانی، راه بردنشان به شگردهای گوناگون داستان نویسی و شناسایی عناصر داستان به شکلی اندام وار و استوار، هم فراهم آورنده زمینه واکاوی سنّت قصه گویی و قصه نویسی ایرانی برای یافتن ایده ها و آرا پیرامون این مسائل بوده است و هم فراهم آورنده زمینه ارزیابی متون منظوم و منثور داستانی مان از نگرگاه هنر داستان نویسی و شکل کارکرد عناصر داستان در آنها. در این راستا جستار پیشِ رو که به شیوه توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای به سرانجام رسیده است، به قدر خود دریچه ای دیگر بر عنصر داستانی «تعلیق» (Suspense) و کارکرد آن در یکی از نام بُردارترین داستان های شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی (329-416ق) -به مثابه قدکشیده ترین کوهموج داستان پردازی منظوم رزمی در ادب پارسی- گشوده است. پس از شناساندن عنصر داستانی «تعلیق» (هول و ولا یا حالت انتظار)، توجه های نظری بدان در سنّت قصه گویی و قصه نویسی اسلامی-ایرانی ریشه یابی و بازخوانی شده است. سپس ازآنجاکه داستان «رستم و سهراب» از نگرگاهِ بهره گیری از توانش این عنصر داستانی بسیار قوی و غنی ظاهر شده و در اندازه خود، بخشی از ابعاد وسعت و عظمت هنر داستان پردازی فردوسی را آینگی نموده است، به گونه ای فنی چگونگی بازتاب تعلیق در این داستان واکاوی و نشان داده شده است که فردوسی چگونه در پی رنگی استوار با ایجاد زنجیره ای از تعلیق ها و هول و ولاها، خواننده را تا پایان داستان درگیر با «بعد چه می شود؟» و در بی قراری پی گرفتن رویدادها و گشوده شدن معمای کنش ها نگاه داشته است. در ابتدا و انتهای تنه اصلی جستار نیز، «براعت استهلال» داستان رستم و سهراب و نیز «معمای زندرزم»، هردو از نگرگاه تعلیق آفرینی شان در خواننده داستان، بررسی شده است.The Rhetoric of "Suspense" in the Story of Rostam and Sohrab
The technical and artistic research of Europeans on fictional literature, their attention to various storytelling techniques, and their identification of story elements in a systematic and coherent manner, have provided the basis for examining the tradition of Iranian storytelling and story writing to find ideas and opinions on these issues. They have also provided the basis for evaluating our poetic and prose narrative texts from the perspective of the art of story writing and the function of story elements in them. In relation to this issue, the present study, which is structured using a descriptive-analytical method and relying on library sources, aims to investigate the fictional element of "suspension" and examines its function in one of the most famous stories in the Shahnameh of Hakim Abul-Qasim Ferdowsi (239-416 AH), which is the highest peak of epic verse storytelling in Persian literature. First, the story element of "suspense" (state of expectation) is introduced, and ideas and theories about it. Then, its origins in the Islamic-Iranian storytelling and story-writing tradition are examined. Next, the way in which suspense is reflected in the story of Rostam and Sohrab from Ferdowsi’s Shahnameh has been technically analyzed because this story has emerged as a very strong story due to possessing this story element. It has reflected some of the dimensions of the vastness and grandeur of Ferdowsi's storytelling art.
تبلیغات
