نقش قوّه تعقّل در خودآگاهیِ «انسان معلّق در فضا» با تأکید بر مباحثات ابن سینا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
خودآگاهی، یعنی آگاهی بیواسطه آدمی به ذات خود، که ابن سینا در برهان انسان معلّق درفضا برای اثبات نَفْس به آن تکیه کرده است حاصلِ فعّالیّتِ کدام قوّه ادراکی در آدمی است؟ سخنان ابن سینا در باب این موضوع دارای ابهام وپیچیدگی است: برای برطرف کردن این ابهام و رسیدن به پاسخ نهایی ابن سینا، در این مقاله، با روشی توصیفی، تحلیلی و انتقادی، به بررسی سخنان وی به-ویژه در کتاب مباحثات که مشروح پرداخته و به این نتیجه رسیده ایم که در نظر نهایی ابن سینا آن قوّه ادراکی که عهده دار خودآگاهی است هیچ یک از قوای نَفْس نیست، بلکه خودِ نَفْس ادراک کننده ذات خود است. لیکن از آنجا که وی بحث خودآگاهی را غالباً در چارچوب نظریّه خود در باب قوای ادراکی ارائه کرده است، گاه آن را تعقّل خوانده و درواقع، عقل یا تعقّل را به اشتراک لفظ به دو معنا به کار برده است.The Role of Intellectual Faculty in the Self-awareness of "Flying Man" with an Emphasis on Avicenna's Mubahathat
Self-awareness, that is, a person's direct awareness of his own self, which Avicenna relied on in his Flying Man Argument, is the result of the activity of which perceptual faculty in a person? Avicenna's words about this issue are ambiguous and complicated. In order to remove this ambiguity and reach Avicenna's final answer to this question, in this article, we have analyzed his words especially in the book of Mubahathat with a descriptive, analytical and critical method, and we have come to the conclusion that in Avicenna's final view, the perceptual faculty that is responsible for self-awareness, is not any of the faculties of the soul, but the soul itself is the perceiver of its own essence. But since he often presented this discussion in the framework of his theory about perceptual faculties, sometimes he called it intellection, and in fact, he used ‘intellect’ in two senses.
تبلیغات
