کشش، ابزار حرفه ای سازمان دهی داستان و ارتباط آن با خُلق خواننده بر پایه نظریه «خُلق به عنوان اطلاعات» (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف : بررسی ارتباط میان خُلق خوانندگان و کشش های داستان های انتخابی آن ها در کتابخانه های عمومی شهرستان مشهد به منظور شناسایی نقاط دسترسی دقیق تر به منابع داستانی است. روش : این پژوهش از حیث هدف توسعه ای و کاربردی و از حیث شیوه جمع آوری داده ها، پیمایشی است. رویکرد پژوهش نیز کیفی است و از جمع آوری داده های کیفی و تبدیل و کدگذاری به داده های کمی برای تحلیل و نتیجه گیری استفاده شد. جامعه پژوهش ۹۸۰ نفر اعضای بالای ۱۸ سال علاقه مند به آثار داستانی کتابخانه های عمومی شهرستان مشهد هستند که در طول یک سال ماهانه بیش از 4 کتاب داستانی مطالعه کرده اند. این شمار با گزارش گیری و به کارگیری پالایه های موردنیاز در نرم افزار مدیریت کتابخانه های سامان، تعیین شد. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی مورگان به روش نمونه گیری تصادفی نظام مند 274 نفر تعیین شد. برای جمع آوری اطلاعات از دو پرسش نامه پاناس و پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد. روایی پرسش نامه محقق ساخته با کسب نظر 6 نفر از متخصصین حوزه منابع و کتابخانه های عمومی، یک نفر از متخصصان حوزه ادبیات و سه نفر از اساتید حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی تائید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/83 محاسبه شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اس. پی. اس. اس.، جدول توافقی و آزمون خی 2 بر روی ۴ نوع اصلی خُلق و هر یک از پنج کشش اصلی داستان انجام شد. یافته ها : بین نوع خُلق و انتخاب کشش های پنج گانه داستان ارتباط معنا داری وجود دارد و نوع خُلق بر انتخاب کشش های داستان تأثیرگذار است. در نوع خُلق خشنود کم انرژی و ناخشنود کم انرژی نوع کشش های انتخابی داستان مشابه است و افراد با این دو نوع خُلق علایق مشابهی دارند، اما در نوع خُلق خشنود پرانرژی و ناخشنود پرانرژی اشتراک علایق افراد در کششهای انتخابی تنها در ضرب آهنگ، لحن و جو داستان است. همچنین در هر چهار خُلق، ضرب آهنگ سرعت بالا و لحن شاد انتخاب اکثریت افراد است و در تمامی نوع خُلق ها به جز نوع خُلق خشنود پرانرژی، افراد به شخصیت پردازی قابل تشخیص و شفاف، صحنه پردازی بی مکان و زمان، سبک نویسنده ساده و خوش خوان و طرح داستان ساده بیشتر علاقه مند هستند و به طورکلی بدون در نظر گرفتن نوع خُلق، افراد به داستانی با ضرب آهنگ سرعت بالا، شخصیت پردازی قابل تشخیص و شفاف، لحن داستان شاد، تمایل بیشتری دارند. نتیجه گیری : شناسایی اینکه خوانندگان با خُلق های متفاوت، چه کتاب های داستانی را برای خواندن می پسندند می تواند در فرایند مجموعه سازی منابع کتابخانه ها، رشد و بهبود نظام های بازیابی منابع داستانی در کتابخانه های عمومی و همچنین گسترش دایره خدمات نظام های پیشنهاددهنده منابع داستانی و مشاوره خوانندگان مؤثر واقع شود.Appeal, a Professional Tool to Fiction Organization, and Its Relationship with the Reader's Mood, Based on the Theory of "Mood as Information"
Purpose: The purpose of this study is to examine the relationship between readers' moods and the fiction appeals they select in public libraries of Mashhad, with the aim of identifying more precise access points to fiction resources. Method: This study is applied developmental research in terms of its purpose and a survey in terms of data collection. The study population consisted of 980 members over 18 years old who were interested in fiction works in the public libraries of Mashhad and had read more than four fiction books per month during the past year. Using the Krejcie and Morgan table, the sample size was determined as 274 participants selected through systematic random sampling. Data were collected using two questionnaires: PANAS and a researcher-made questionnaire. The validity of the researcher-made questionnaire was confirmed by six experts in the field of public resources and libraries, one expert in literature, and three professors in information science and knowledge studies. Its reliability was calculated using Cronbach’s alpha coefficient (0.83). Data analysis was conducted using SPSS software, contingency tables, and the chi-square test, focusing on four main mood types and each of the five main fiction appeals. Findings: The findings show a significant relationship between mood type and the selection of the five fiction appeals, indicating that mood type influences readers’ choices. In low-energy happy and low-energy unhappy moods, the selected fiction appeals were similar, showing shared interests among readers. However, in high-energy happy and high-energy unhappy moods, the overlap was limited to pacing, tone, and atmosphere. Across all four mood types, fast-paced plots and cheerful tones were the majority preferences. Except in the high-energy happy mood type, readers preferred recognizable and clear characterization, timeless and placeless scene description, a simple and readable writing style, and straightforward plots. Overall, regardless of mood type, readers showed a stronger inclination toward fiction with fast pacing, recognizable and clear characterization, and a cheerful tone. Conclusion: Identifying the preferences of readers with different moods for fiction books can play an effective role in collection development in public libraries, in enhancing fiction retrieval systems, and in expanding the services of recommender systems and readers’ advisory services.
تبلیغات
