خلیفه اللهی انسان

همواره « نظریه دولت » به مثابه یکی از مهم ترین مباحث اندیشه سیاسی مورد توجه بوده است. پرسش اصلی این است: ماهیت دولت در نهج البلاغه با تکیه بر مفهوم عدالت در سنت اسلامی از حیث منشاء و کارویژه و نسبت آن با تجددخواهی[اسلامی] را با چه پشتوانه نظری می توان تبیین کرد؟ لذا مقاله با این فرضیه به بحث گذاشته شده است که در اسلام و متون کلاسیک آن، دین و دولت همواره پیوندی انداموار با یکدیگر داشتند. خلیفه اللهی انسان به مثابه فاعلیت باواسطه در روی زمین، تبیین ماهیت دولت را در عصر جدید به نوعی خاص، توجیه می کند و کارویژه های نوین دین را که باید توسط مؤمنان تحقق یابد، در بستری از تجدد بازتعریف می سازد. چنین دیدگاهی، اسلام را با قرائتی که در مقاله ذکر شد، به تجدد نزدیک می کند. دولت علوی دارای مفهوم ارگانیکی با ساختار حداکثری است. خاستگاه دولت، شأن الهی و مقبولیت مردمی داشته که به منزله پیکره ای واحد در نظام ولایت تجلی می یابد و مجموع روابط بین اجزاء، کارویژه و ساختار آن را نیز تشریح می کند. عدالت نزد علی(ع) دارای اصالت و ارزش ذاتی بوده و به سیاست عمومی تعبیر می شود که سامان بخش امور است. مقاله از روش توصیفی- تحلیلی و الگوی هرمنوتیک پنهان نگاری متن گرا لئو اشتراوس بهره گرفته است.